چون عتاب نباشد ، دوستى نيز نباشد ، و مادام كه عتاب مانده باشد ، دوستى مانده باشد .
ذمّ عتاب
گفتهاند : كثرة العتاب تورث الضّغينة 391 : بسيارى عتاب كينه در دل پديد آورد و دشمنى پيدا كند .
و گفتهاند : كثرة العتاب داعية الاجتناب : بسيارى عتاب خواننده است به دورى .
شعر
و إذا ما القلوب لم تضمر الودّ * فلن يعطف العتاب القلوبا
چون دلها دوستى در نهان ندارند ، هرگز مهربان نكند عتاب دلها را .
فدع العتاب فربّ هج * ر هاج أوّله العتاب
بگذار عتاب كه بسا شرّى كه اوّل او را عتاب برانگيخته باشد .
و شاعر گويد :
شعر
إذا ما كنت تنكر كلّ ذنب * و لم تحلل أخاك عن العتاب / b 45 /
تباعد ما تقارب بعد بعد * و ضاربه الزّمان إلى اجتناب
چون هر گناهى را منكر باشى و معاف ندارى برادر تو را از عتاب ، نزديكى كه بعد از مدّتى موجود شده باشد ، به دورى مبدّل گردد و زمان او را به دورى رساند .
و ابن المعتزّ گويد : « 1 » لا تعاتب صديقك لأدنى سبب ، و أحقر شىء يتعلّق به الظّنّ ؛ فإنّ ذلك
هامش
( 1 ) . س : + شعر .