( مسئله )
ظهور دائره عين
بديهى است كه دائره عين « 1 » يكباره و بطور كلى ظاهر نمىگردد بلكه اندك اندك و به مقتضاى وقت و حال رو به ظهور مىگذارد و كمكم زياد مىشود چنانچه هلال ( ماه شب اول ) يكبارگى به رتبهى نمىرسد بلكه شب اول و دوم و سوم و چهارم و به عبارت ديگر تثليث و تربيع را پشت سر مىگذارد تا به رتبهى بدرى و از آنجا بطريق نزولى به مرتبه محاقى مىرسد به همين نسبت سالك سائر هم مانند ماه آسمان كه منازل بيست و هشتگانه را يكى بعد از ديگرى مىپيمايد مراحل
هامش
( 1 ) - از قرينه پيداست مراد از دائره عين دائره موجودات عينى اوست كه ظهور خارجى ايشان ثابته علمى باشد چنان كه موجودات عالم يعنى ما سوى او پيش از آنكه ماهيات علمى آن را لباس وجود بپوشند و منشاء آثار شوند در علم خدا بودند و سپس به عالم عين آمدند و وجود عينى آنها دفعة واحده نبوده بلكه به مقتضاى مشيت حضرت بارىتعالى است كه از اول ما خلق الله شروع شده و اعيان ثابته به ترتيب مشيتى وجود پيدا كردهاند .