( گروه دوّم از ادلّهء وجوب سجده بر زمين )
سجده در حال ضرورت
شارع حكيم ، سجدهء بر غير زمين و گياهان غير خوراكى و پوشيدنى مانند لباس بافته شده از پشم ، پنبه و كتان را در حال ضرورت و اضطرار ، رخصت فرموده است ؛ زيرا ضرورت و اضطرار ، امور ممنوع و محظور را مباح مىكند ، همانگونه كه خداوند متعال در قرآن كريم مىفرمايد :
« لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها »
« 1 » ؛ يعنى : خداوند هيچكس را به بيش از اندازه و طاقتش تكليف نمىكند » .
و :
لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا ما آتاها
« 2 » *
وَ ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ
« 3 » « و كلّما غلب اللّه عليه فاللّه أولى بالعذر » . « 4 »
يعنى : « خداوند هيچكس را تكليف نمىكند مگر به آنچه كه به او عطا كرده است . و او در دين هيچ سختى و مشقّتى قرار نداده . و هر آنچه را كه اختيار آن به دست خداست ، پس خود او هم به پذيرش عذر ، سزاوارتر است » .
واضح است كه احكام اضطرارى به اندازهء ضرورت و نياز ملاحظه مىشوند ؛ يعنى به اندازهاى كه رفع نياز و حاجت بشود . و هرگاه نياز بر طرف و
هامش
( 1 ) - سورهء بقره ، آيهء 286 .
( 2 ) - سورهء طلاق ، آيهء 7 .
( 3 ) - سورهء حج ، آيهء 78 .
( 4 ) - وسائل ، ج 5 ، ص 352 .