54 . مروان حكم ( لعنة اللَّه عليه ) گويد : وقتى على عليه السّلام ما را در بصره شكست داد ، اموال مردم را به آنها باز گرداند . آن كه نشانى مال خود را داد ، مالش را به او برگرداند و آن را كه نشانهاى نداشت سوگندش داد . . . . « 1 »
55 . عبداللَّه بن سليمان گويد : به امام صادق عليه السّلام عرض كردم ؛ مردم مىگويند كه على عليه السّلام با مردم بصره جنگيد ولى اموالشان را بازگذاشته و فرموده : « بردن آنچه در دارالشرك است حلال و آن چه در دارالاسلام است حرام است » .
حضرت فرمود :
على عليه السّلام بر مردم منت نهاد ، آن سان كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله بر اهل مكه منت نهاد . همانا على عليه السّلام ( حكم بلاد شرك را ) ترك كرد . چه را كه مىدانست بعد از خود شيعيانى خواهد داشت و دولت باطل بر آنان غلبه خواهد كرد . پس اراده كرد در مورد شيعيانش به او اقتدا شود . از اين رو اگر مىخواست ، ( مىتوانست ) همهء مردم بصره را بكشد و اموالشان را مصادره كند ، اين كار حلال بود و لكن بر آنان منت نهاد تا با شيعيانش نيز همان سان رفتار شود « 2 » .
هامش
( 1 ) . جامع الاحاديث ، ج 13 ، ص 102 ؛ الوسائل ، ج 11 ، ص 58 به نقل از التهذيب و عللالشرايع و قرب الاسناد ؛ البحار ، ج 8 ، چاپ كمپانى 573 به نقل از قرب الاسناد ؛ السرائر ، ص 175 ؛ المنتهى ، ج 2 ، ص 188 ؛ المختلف ، ج 1 ، ص 337 .
( 2 ) . « انّ دار الشرك يحل ما فيها و ان دارالاسلام لا يحل ما فيها . فقال : ان عليا عليه السّلام انما منّ عليهم كما منّ رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله على اهل مكة ، و انما ترك علّى لانه كان يعلم انه سيكون له شيعة ، و ان دولة الباطل ستظهر عليهم ، فاراد أن يقتدى به فى شيعته . . . ولو قتل على عليه السّلام اهل البصرة جميعاً و أخذ اموالهم لكان ذلك حلالًا ، لكنه من عليهم ليمنّ على شيعته . . . » الوسائل ، ج 11 ، ص 58 - 59 به نقل از علل الشرايع ؛ جامع الاحاديث ج 13 ، ص 101 ؛ تيسيرالمطالب ، ص 62 ؛ البحار ، ج 8 ، كمپانى 573 به نقل از علل .