شما استفاده كرد و در لشگرگاهش موجود بود ، از آن شماست امّا آن چه در خانههايشان است ، ارث بازماندگان آنها است « 1 » » .
60 . از على عليه السّلام روايت شده كه خمس آن چه را كه در اردوگاه دشمن در نهروان و بصره بود ، برداشت و متعرض چيز ديگرى نشد . « 2 »
61 . از على عليه السّلام روايت شده كه : « متعرض دارائىهاى خانههاى مردم بصره نشد ، مگر آن مواردى كه از خراج بيت المال تهيه شده بود « 3 » » .
62 . از عبد خير روايت است كه على عليه السّلام در جنگ جمل برده نگرفت و اموال را مورد تخميس قرار نداد . چندان كه [ به اعتراض ] گفتند : يا اميرالمؤمنين آيا اموال ايشان را تخميس نمىكنى ؟ « 4 »
63 . على عليه السّلام در جنگ جمل فرمود :
آن چه در اردوگاه دشمن به كار گرفته شده ، اعم از غلام يا كنيز يا هر ابزار ديگر باشد از آن شماست ؛ امّا آن چه در خانهها وجود دارد از آن خانوادههاى آنان است زيرا آنان مسلمان زاده شدهاند . « 5 »
64 . از ابوالبخترى و شعبى و اصحاب على عليه السّلام نقل است :
هنگامى كه آن حضرت در جنگ جمل ، پس از پيروزى بر بصريان ، جنگافزار موجود در اردوگاه دشمن را در اختيار سپاه خود قرار داد و چيزى غير از اين براى آنان معين نكرد . يارانش گفتند : چگونه خونشان
هامش
( 1 ) . « ليس لكم ذلك . . . قال : فاما ما اجلبوا عليكم به و استعانوا به على حربكم و ضمه عسكرهم و حواه فهو لكم و ما كان فى دورهم فهو ميراث . . . الحديث » . جامع الاحاديث ، ج 13 ، ص 103 به نقل از الدعائم .
( 2 ) . مسند زيد ، ص 360 .
( 3 ) . همان .
( 4 ) . المصنف ابنابى شيبه ، ج 15 ، ص 257 .
( 5 ) . « أمّا ماكثروا به عليكم فى العسكر من عبد او امة اوشىء ، فهو لكم . و امّا ما كان فى البيوت ، فهو لعيالهم . انهم ولدوا على الفطرة » تيسير المطالب ، ص 71 .