توان داشتند ، به كار گرفتند و به ايشان - كه درود خداوند بر او باد - و هر مسلمانى ، از هيچ اهانت و شكنجه و ياوه گوئى و محاصره اقتصادى فرو گذار نكردند .
مكيان حتى پس از هجرت نيز ، طى سالهاى متمادى و در خلال جنگهايى خانمان سوز ، سياست خويش را ادامه داده و با جان و مال خود از گسترش آرمان الهى جلوگيرى كردند ، ولى هنگامى كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله در قالب سپاهى نيرومند و قدرتى برتر وارد مكه شد و خداوند قريش را ذليل و خوار كرد ، آنها در حالى كه ذليل و پست شده بودند در مسجد الحرام اجتماع كردند .
رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله در كلام جاودانه خود فرمود :
« برويد ، شما آزاديد » و بدين سان بر آنها منت نهاد و آزادشان كرد .
2 . در حديبيه كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله مشغول نماز بامداد بود هشتاد نفر از اهل مكه ، كه معاويه و ابو سفيان نيز در بين آنها بودند ، از كوههاى تنعيم ، فرود آمدند تا او را بكشند ، امّا پيامبر آنان را سالم گرفتار نمود ، آنها پس از آزادى ، عتقاء [ آزاد شدگان ] ناميده شدند . بدين سان پيامبر بر كسى كه در پى قتل اوست ، منت نهاده و آزادش مىسازد . « 1 »
3 . پيامبر هنگامى كه ، ماه مبارك رمضان فرا مىرسيد ، تمام اسراء را آزاد مىساخت . « 2 »
4 . امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : « زمانى اسرائى نزد پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله آورده شدند . يكى از آنها به جلو آورده شد تا گردنش را بزنند ، جبرئيل ظاهر شد و به پيامبر عرض كرد : « اى محمد امروز كشتنش را عقب بيانداز . پس ( حضرت ) آن مرد را برگرداند . جبرئيل به حضرت عرض كرد :
هامش
( 1 ) . نيل الاوطار ، ج 8 ، ص 140 و 148 ؛ مشكاة المصابيح ، ص 345 ؛ المناقب ابن شهر آشوب ، ج 1 ، ص 72 ؛ حياةالصحابة ، ج 2 ، ص 537 به نقل از احمد ؛ منتخبمسند عبد بن حميد ، ص 363 .
( 2 ) . وسائل الشيعه ، ج 7 ، ص 229 .