ابراهيم ، او را اهل آن خانه به شمار آورده ، براى آن است كه او در خانهء آيات الهى و مهبط معجزات و امور خارقالعاده بود ، او مىبايست با وقار باشد و پيراسته از آن چه زنان ديگر كه در غير خاندان نبوت رشد يافتهاند ، بايد به جاى تعجّب ، خدا را تسبيح و تمجيد كند . فرشتگان هم در جملهء « رَحْمَتُ اللَّهِ وَبَرَكاتُهُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ » « 1 » به اين نكته اشاره كردهاند و هدف اين بوده كه بگويند خداى عزيز با امثال اينها شما را گرامى داشته و به نعمت خويش مخصوص ساخته است . « 2 »
بنابراين ، آيه را نمىتوان به همهء كسانى كه از راه پيوندهاى جسمانى به خانهاى حتّى خانهء فاطمه عليها السلام مرتبطاند تفسير كرد ، مگر آن كه آن رابطهها و زمينههاى معنوى مورد اشاره ، وجود داشته باشد . همهء كسانى كه خانه را به خانهء ساخته شده از سنگ و خاك تفسير كردهاند ، بيراهه رفتهاند .
گفتگوى ظريفى ميان امام باقر عليه السلام و مفسّر معروف ، « قتاده » اتفاق افتاده كه امام عليه السلام ، او را به همين نكته آگاهانيده است . وقتى قتاده در برابر امام عليه السلام نشست ، گفت : من در برابر فقها و در مقابل ابنعباس نشستهام ، تا كنون چنين اضطراب درونى كه در مقابل شما به من دست داده ، برايم پيش نيامده است . امام باقر عليه السلام پرسيد : واى بر تو ، مىدانى كجايى ؟ تو در برابر خانههايى هستى كه خداوند اجازه داده تا رفعت يابند و نام خدا در اين خانهها ياد شود . مردانى صبح و شام در اين خانهها خدا را ياد مىكنند كه هيچ داد و ستدى آنان را از ياد خدا و برپايى نماز و اداى زكات باز نمىدارد . « 3 » تو آنجايى و آنان ماييم . قتاده گفت : به خدا راست گفتى فدايت شوم . به خدا اين خانهها ، خانههاى سنگ و گِل نيست . « 4 »
اين قرينه ، مفسّر را بر مىانگيزد تا در بارهء كسانى كه با رشتههاى خاصى به اين خانه پيوستگى دارند تحقيق كند . پس سخن آنان كه مقصود از اهل بيت را همسران
هامش
( 1 ) . هود : 73
( 2 ) . كشّاف : ج 2 ، ص 107
( 3 ) . « فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ . . . » ( نور : 36 - 37 ) .
( 4 ) . كافى : ج 6 ، ص 256 - 257