« ابومنصور قزاز ، از ابوبكربنثابت ، از علىبنعبدالعزيز ظاهرى ، از ابوالقاسم علىبنحسينبن علىبن زكريا شاعر ، از ابوجعفر محمّدبن جرير طبرى ، از بشربن دحيّه ، از قزعةبنسويد ، از ابنابىمليكة ، از ابنعبّاس كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : ابوبكر و عمر نسبت به من در جايگاه هارون نسبت به موسى هستند .
نويسندهى كتاب ، ( ابنجوزى ) گويد : اين حديث نمىتواند صحيح باشد ، و متّهم به آن ، شاعر است . ابوحاتم گفته است : به قزعةبنسويد نمىتوان دليل و حجّت آورد . و احمد گفت : او آشفته حديث است . » « 1 »
ذهبى گويد : دروغ و زشت و ناپسند است .
ذهبى اين حديث دروغ را در شرح حال « قزعةبنسويد » آورده است ، همان كسى كه ابنجوزى تضعيف او را از ابوحاتم و احمد نقل كرده و سپس نكوهش بخارى و نسايى و ديگران را نيز بر آن افزوده است . ذهبى گويد :
« قزعةبن سويدبن حجير باهلى بصرى ، از پدرش ، و ابنالمنكدر و ابنابىمليكة ( نقل كرده است ) و از او : قتيبة و مسدّد و گروهى ديگر ( نقل كردهاند ) . بخارى گفت :
آنچنان قوى نيست . ابنمعين دربارهى قزعة دو قول دارد : گاهى او را ثقه و گاهى ضعيف دانسته است . احمد گويد : آشفته حديث است . ابوحاتم گويد : به او نمىتوان حجّت آورد و مىگفت : ضعيف است و ابنعدى او را سست مىداند » .
او ، حديثى ناشناخته ، از ابنابىمليكه ، مرفوعاً از ابنعبّاس دارد كه از پيامبر نقل كردهاند : اگر دوستى مىگرفتم ، ابوبكر را دوست مىگرفتم ، ولى خداوند صاحب شما را دوست خود برگرفت . ابوبكر و عمر نسبت به من در جايگاه هارون نسبت به موسى هستند . چندين تن آن را از قزعة روايت كردهاند » . « 2 » البتّه پوشيده نيست كه نكوهشهايى كه ذهبى دربارهى قزعة ذكر كرده ،
هامش
( 1 ) . العلل المتناهية فى الأحاديث الواهية : 1 / 199 رقم 312 .
( 2 ) . ميزان الاعتدال : 3 / 389 رقم 6894 .