قومه ، منه رحمه اللّه .
[ 46 ] : حاشيهء صفحهء ( 492 ) متن كتاب
وديگر آن است كه : لعل نيم مثقال است به پانزده دينار ، ومرواريد نه جزء از چهل ودو جزء مثقال به سه دينار وشش سبع دينار ، وزر دوازده جزء از چهل ودو جزء مثقال به يك دينار ويك سبع « 1 » .
وديگر آن است كه : لعل ثلث مثقال است به ده دينار ، ومرواريد يازده جزء از بيست ويك جزء مثقال به نه دينار وسه سبع ، وزر سبع مثقالى به چهار سبع دينار « 2 » .
أيضا : گوشوارهاى است از لعل ومرواريد وزر وزنش چهار مثقال ومقوّم شده به صد دينار از قرار لعل مثقالى به پنجاه ، ومرواريد به بيست ، وزر به پنج ، وزن هر يك از آنها چقدر خواهد [ بود ] ؟
جواب : طريق استخراجش آن است كه : بر تقويم مزبور فرض كنند دو مثقال لعل به صد دينار ، وپنج مثقال ، مرواريد نيز به صد دينار ، وبيست مثقال زر نيز به صد دينار ، پس بيست را بر بيست قسمت كنند يك بيرون آيد ونيز بيست را بر پنج قسمت نمايند چهار حاصل شود واز قسمت بيست بر دو ده بيرون آيد وخارج قسمت يك وچهار وده است ومجموع آنها پانزده ، يك را كه خارج أول است چون نسبت دهند به پانزده ثلث ، خمس شود ، پس از بيست ثلث خمس بگيرند وآن يك مثقال وثلث است كه وزن زر است ،
هامش
( 1 ) روش محاسبه به اين صورت است :
وزن به مثقال 1 42 / 42 42 / 12 + 42 / 9 + 2 / 1
قيمت به دينار 20 21 / 21 7 / 1 . 1 + 7 / 6 . 3 + 15
( 2 ) روش محاسبه به اين صورت مىباشد :
وزن به مثقال 1 21 / 21 7 / 1 + 21 / 11 + 3 / 1
قيمت به دينار 20 7 / 7 . 19 + 7 / 4 + 7 / 3 . 9 + 10