سؤال تمح [ 448 ] :
قول فقهاء : الأعلى للأعلى والأسفل للأسفل چه معنى دارد ؟
جواب :
مرادشان در لفظ جنازة است كه به فتح « جيم » به معنى ميّت است وبه كسر « جيم » به معنى تابوت ميّت است ، وبعضي هر يك را به جاى ديگرى نيز استعمال مىكنند .
سؤال تمط [ 449 ] :
قول فقهاء : الفقير والمسكين كالجار والمجرور متى اجتمعا افترقا ، ومتى افترقا اجتمعا ، چه معنى دارد ؟
جواب :
نظر به اختلافى است كه در مراد از فقير ومسكين دارند وفقير را بعضي أعم از مسكين مىدانند وبعضي برعكس مىدانند « 1 » ، واز براي هر يك معنى على حدّه قرار مىدهند ، لكن ثمرهء اين نزاع در وقتي است كه با هم مذكور شوند ، چنانكه در آيهء صدقات در سورهء براءة مذكور است كه :
إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَالْمَساكِينِ
« 2 » وچون هر يك منفردا مذكور شود مراد به آن معنى أعم است كه شامل ديگرى است اتفاقا ، چنانكه در ( مررت بزيد ) هرگاه بگويند جار ومجرور هر دو متعلق است به ( مررت ) ، مراد به لفظ جار ( باء ) است وبه مجرور لفظ ( زيد ) است وهرگاه بگويند جار متعلق است ، يا مجرور متعلق است مراد به هر يك از آنها هر دو است .
سؤال تن [ 450 ] :
شخصي زنى را عقد نمود به مهرى كه نه كشيدنى ونه كيل كردنى ، ونه پيمودنى است ، ونه جسم است ، ونه مال است ، ونه تنخواه ؛ وحال آنكه عقدش صحيح است به اجماع اماميّه ؟
جواب :
در صورتي است كه مهر تعليم قرآن ، يا بعضي از مسائل شرعيّه . . .
وأمثال اينها باشد .
هامش
( 1 ) تنقيح الرائع : 1 / 318 .
( 2 ) توبه ( 9 ) : 60 .