فردا را روزه مىگيرم به نيابت فلان ميّت قضا كه بر أو واجب بوده بالأصالة وبر من واجب است بالنيابة ؛ از براي خدا قربة إلى اللّه ، واگر در ضمن صيغهء اجاره تعيين وقت فعل شده مخالفت آن جايز نيست ، واگر در غير آن وقت به عمل آورد بدون اذن جديد از مستأجر باطل است على الأظهر ، وهمچنين هرگاه به اذن جديد شود ، اگر آن اجاره به وصيّت ميّت شده باشد ، واگر مستأجر تبرّعا استيجار نموده شايد به اذن جديد صحيح شود ، وبر هر تقدير در صورت مخالفت مطلقا ، أحوط آن است كه : صيغهء اوّل را فسخ نمايند ومجدّدا صيغهء اجارهاى بخوانند .
وهرگاه « 1 » در صيغه تعيين وقت نشده بنابر أظهر مخيّر است كه هر وقت خواهد به عمل آورد ، وبعضي تعجيل را در اين صورت واجب مىدانند « 2 » ومراعاة تعجيل بهتر است ، ومعتبر در تعجيل به نهج عرفى است يعنى : چنان مشغول به قضاء شود كه در عرف مردم هرگاه مطّلع بر حال أو شوند گويند كه أو هميشه مشغول آن كار است وكوتاهى نمىكند در آن ، بنابراين ؛ احتياط متديّن در آن است كه : در ضمن صيغه تعيين وقت كند كه ماه رجب را - مثلا - روزه مىگيرم ودر شبانهروزى پنج روز - مثلا - نماز مىگزارم تا فارغ از شبهه شود .
سؤال شع [ 370 ] :
متعارف است كه قرآن در سر قبر مىخوانند ، آيا تفاوتى دارد ، يا آنكه در خانه يا جائى ديگر بخوانند يا نه ؟
جواب :
در همه جا خوب است ودر سر قبر خوبتر است وموجب انس ميّت وعزّت اوست ، واينها در صورتي است كه قارى أجير نباشد كه بر سر قبر
هامش
( 1 ) در نسخهء ج به جاى « وهرگاه » ( واگر ) آمده است .
( 2 ) در مظانّش نيافتيم كه كسى مسأله را به اين شكل مطرح كرده باشد البتة مىتوان اين مسأله را از مصاديق بحث مواسعه ومضايقه در صلاة قضا دانست كه در كتب فقهى مثل مختلف الشيعة : 3 / 3 ومدارك الأحكام : 4 / 298 وذخيرة المعاد : 210 از آن بحث شده است .