را در كيسه كند به نحوى كه مماثل ميّت عورتش را مىشويد ؛ بشويد ، خلاصه نظر به ساير بدنش ننمايد ، وآن را مانند عورتش پندارد وغسل دهد .
لكن اظهر آن است كه : آنچه حلال النظر است از براي غاسل سترش واجب نيست بلكه سنّت است ، واللّه العالم .
سؤال قيه [ 115 ] :
حكّام شرع كه در كتب فقها مذكور است كه ولى ؛ يا حاكم شرع بايد متوجّه أمور صغير يا مجنون يا غايب شود ؛ مراد كيست ؟ شيخ الاسلام كه در اين ايّام تعيين مىشود از جانب حاكم جور ؛ ايشانند كه مطلقا هرّ را از برّ فرق نمىكنند ؟
جواب :
حاكم شرع مجتهد حىّ جامع الشرائط است به اجماع كل علماء « 1 » .
سؤال قيو [ 116 ] :
مراد از هرّ وبرّ در كلام مردم كه مىگويند : فلانى هرّ را از برّ فرق نمىكند چيست ؟
جواب :
هرّ وبرّ به كسر « ها » و « با » وفتح هر دو وضمّ هر دو مىگويند ، ومشهور كسر است ، وبر اين تقدير احتمال چند معنى دارد :
اوّل : « هرّ » به معنى بچهء گربه است و « برّ » به معنى بچهء موش است « 2 » واين اشهر واظهر معاني آن است .
دويم : « هرّ » خواندن گوسفند است و « برّ » راندن آن « 3 » .
سيّم : « هرّ » خواندن گوسفند است به سوى آب و « برّ » خواندن آن است به سوى علف 4 .
چهارم : « هرّ » عاق كردن است و « برّ » احسان نمودن 5 .
هامش
( 1 ) مفاتيح الشرائع : 3 / 247 و 248 .
( 2 ) قاموس المحيط : 10 / 384 ، تاج العروس : 10 / 164 .
( 3 ) 3 - 5 تاج العروس : 10 / 164 .