تبريزى « 1 » به يازده مثقال وسه ربع مثقال كمتر است « 2 » .
وهر مدّى يكصد وپنجاه وسه مثقال ونيم ونصف ثمن مثقال است « 3 » كه از چهار يك تبريز به شش مثقال وسه ثمن ونيم مثقال كم است « 4 » .
وهر صاعى ششصد وچهارده مثقال وربع است « 5 » كه از تبريزى بيست وپنج مثقال وسه ربع كم است « 6 » .
وكرّ آب به وزن ؛ هشتاد ويك هزار ونهصد مثقال است ، كه يكصد وبيست وهشت من تبريزى مىشود ؛ إلّا بيست مثقال « 7 » .
هامش
محاسبهء آن به اين شرح است :
مثقال 25 / 68 75 / 0 * 91 مثقال شرعي 91 70 / 0 * 130
( 1 ) مراد همان « چارك » است ، كه يك من برابر با چهار « چارك » است كه وزن يك « چارك » 160 مثقال است .
( 2 ) يعنى : 75 / 11 مثقال كه از نيم چارك ( 80 مثقال ) كسر شود برابر با يك رطل است 25 / 68 75 / 11 - 80
( 3 ) يعنى : يك شانزدهم مثقال كه مىشود : 5625 / 153 مثقال ، مدارك الأحكام : 1345 وهر مد دو رطل وربع رطل مىباشد ، كه به اين صورت محاسبه مىشود :
5625 / 153 25 / 68 * 25 / 2
( 4 ) يعنى : هفت شانزدهم مثقال كه مىشود : 4375 / 6 مثقال كه از يك چارك ( 160 مثقال ) كم شود : مثقال 5625 / 153 4375 / 6 - 160
( 5 ) يعنى : 25 / 614 مثقال .
( 6 ) يعنى 75 / 25 مثقال كه از يك من تبريزى ( 640 مثقال ) كسر گردد ، يك صاع به دست مىآيد : يك صاع به مثقال 25 / 614 75 / 25 - 640 شرح لمعه : 2 / 59 : والصاع تسعة أرطال . كه محاسبه آن به اين شرح است :
رطل 9 صاع يك صاع به مثقال 25 / 614 9 * 25 / 68
( 7 ) شرح لمعه : 1 / 33 مقدار كرّ را 1200 رطل عراقي مىداند وهر رطل 130 درهم است . كه محاسبه آن به اين صورت مىشود :
درهم 156000 130 * 1200