مشترى ثابت باشد ، يا به ثبوت شرعي رساند ، وآن فقير مرده باشد ، مىتواند كه آن دهنده بعد از نيّت أداء آن دين ؛ از زكات حساب كند ، به شرط قصور تركهء ميّت از أداء آن ، وهمچنين هرگاه خودش از مستحقّ طلب داشته باشد - خواه مرده وخواه زنده - مىتواند كه نيّت كند ، ومقدار طلب خود را از زكات خود حساب كند ، واللّه العالم .
سؤال صو [ 96 ] :
مقدار رطل شرعي ومدّ شرعي وصاع شرعي وكرّ آب به وزن ونصاب زكات غلّات وغيره را بيان نمائيد به مثقال صرّاف ووزن تبريز .
جواب :
صاع شرعي چهار مدّ است ، وهر مدّى دو رطل وربع است به رطل عراقي سابق ، ورطل عراقي نصف رطل مكّى سابق ، ودو ثلث رطل مدنى سابق است .
ورطل عراقي - بنابر أشهر أظهر - معادل يكصد وسى درهم شرعي است « 1 » وبعضي يكصد وبيست وهشت درهم وچهار سبع درهم مىدانند « 2 » .
ودرهم شرعي مقابل نيم مثقال وخمس مثقال شرعي است « 3 » ومقابل نيم مثقال صرّاف وربع عشر - يعنى : چهل يك « 4 » - مثقال صرّاف است .
ومثقال شرعي برابر سه ربع يعنى : چهار دانگ ونيم مثقال صرّاف است « 5 » .
ودينار شرعي عبارت است از : يك مثقال شرعي از طلاى سكّهدار « 6 » ،
هامش
( 1 ) مدارك الأحكام : 1 / 47 ، 5 / 134 .
( 2 ) تحرير الأحكام : 1 / 62 و 63 ، مدارك الأحكام : 5 / 135 .
( 3 ) تنقيح الرائع : 1 / 310 ، تحرير الأحكام : 1 / 64 ، مدارك الأحكام : 5 / 114 و 115 .
( 4 ) يعنى يك چهلم ، ويك درهم شرعي مساوى با 70 / 0 مثقال شرعي و 525 / 0 مثقال صرافى است .
( 5 ) يعنى يك مثقال شرعي برابر 75 / 0 مثقال صرّافى است .
( 6 ) شرح لمعه : 2 / 130 ، 10 / 176 ، مفتاح الكرامة : 10 / 355 .