ق ( ص 148 ) : « . . . تتجاوز حد الإحصاء و العد » .
129 / 10 ابو بكر و عمر و عثمان / متن ، مطابق اعظم است ؛ در مرعشى ، « عمر و ابو بكر و عثمان » نوشته شده ، سپس بر « عمر و » خط كشيدهاند .
129 / 15 عليه الرّحمة / در مرعشى نيست . از اعظم افزوده شد .
129 / 17 احمد بن اعثم كوفى / ابو محمّد احمد بن على معروف به ابن اعثم كوفى ( درگذشته به سال 314 ه . ق . ) محدّث و شاعر و مورّخ نامورى است كه بيشترينهء آوازه اش را وامدار تاريخنامهء آوازه مندش ، يعنى كتاب الفتوح ، مىباشد . ( نگر : دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 3 ، ص 26 ) .
129 / 17 از مورّخان مشهور عامّه / چنين است در مرعشى . اعظم : « از مورّخين مشهور عامه » .
ياقوت حموى ، ابن اعثم را مورّخى شيعى دانسته ولى قاضى شهيد ، نور الله شوشترى ( ره ) ، وى را شافعى مذهب شمرده است ( نگر : دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 3 ، ص 26 ) .
به قول دوست دانشور ما ، استاد جعفريان ، ابن اعثم « متهم به تشيّع » بوده ولى « نگاهى به كتابش » ، انتساب وى را به « تشيّع امامى و يا زيدى و اسماعيلى » رد مىكند . وى از مآخذ شيعى استفاده كرده ؛ از انديشههاى شيعى مورّخان عراق متأثّر بوده است ، و حقائق فراوانى را در الفتوح آورده كه به كار شيعه مىآيد ؛ ولى گونهء برخوردش با خلفاى نخستين نشان دهندهء عدم انتساب وى به تشيّع است . ( سنج : منابع تاريخ اسلام ، ص 165 و 166 ) .
129 / 19 ابن الجوزى در كتاب منتظم روايت كرده است / المنتظم في تاريخ الملوك و الأمم مهمترين اثر ابو الفرج جمال الدّين عبد الرّحمن بن على بن محمّد بن على بن عبد الله بن حمّادى بن محمّد بن جعفر الجوزى قرشى تيمى بكرى بغدادى ( ح 511 -
فرحة الغري ( فارسي ) — صفحة 177
مساهمون: السيد عبد الكريم بن طاووس
ص١٧٧