جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 305

سپاسگزارى را دوست دارد « . و امام باقر عليه السّلام فرمود : « كان رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم عند عائشة ليلتها ، فقالت : يا رسول اللَّه لم تتعب نفسك و قد غفر اللَّه لك ما تقدّم من ذنبك و ما تأخّر ؟ فقال : يا عائشة ألا اكون عبدا شكورا ؟ . . . قال : و كان يقوم على اطراف أصابع رجليه ، فأنزل اللَّه - تعالى - : « طه ما انزلنا عليك القرآن لتشقى » « رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم نزد عائشه بود در شبى كه نوبت او بود ، عائشه گفت : يا رسول اللَّه چرا خود را [ در عبادت ] به رنج و تعب مىافكنى و حال آنكه خدا گناهان گذشته و آيندهء تو را آمرزيده است ؟ فرمود : » اى عائشه آيا بندهء سپاسگزار نباشم ؟ . . . « و گفت : آن حضرت [ شبها ] بر انگشتان پاهاى خود مىايستاد [ و عبادت مىكرد ] ، تا خداى تعالى اين آيه را فرستاد : » طه ما قرآن را بر تو نفرستاديم كه به رنج افتى « . و امام صادق عليه السّلام فرمود : « ما انعم اللَّه على عبد من نعمة فعرفها بقلبه و حمد اللَّه ظاهرا بلسانه ، فتمّ كلامه ، حتّى يؤمر له بالمزيد » « هيچ نعمتى خدا به بنده اى نداد كه آن نعمت را در دل بشناسد و در ظاهر به زبان خدا را سپاس و ستايش كند ، و سخنش تمام شود ، مگر اينكه براى او به فزونى امر شود » . و فرمود : « ثلاث لا يضرّ معهنّ شيء : الدّعاء عند الكرب ، و الاستغفار عند الذّنب ، و الشّكر عند النّعمة » ( 1 ) « سه چيز است كه با وجود آنها هيچ چيز زيان نمىرساند : » دعا بهنگام گرفتارى و بلا ، و استغفار در وقت گناه ، و سپاسگزارى در موقع نعمت « . و فرمود : « در هر نفسى از نفسهاى تو شكرى بر تو لازم است ، بلكه هزار شكر يا بيشتر . و پستترين مرتبهء شكر ديدن نعمت از جانب خداى تعالى است و غير او را علَّت حقيقى و مستقل ندانستن ، و رضا به دادهء او دادن ، و اينكه نعمت او را وسيلهء معصيت او نكنى و بواسطهء نعمت او با اوامر و نواهى او مخالفت نورزى . پس در هر حال خدا را بنده اى سپاسگزار باش ، تا در همه حال خدا را پروردگارى كريم بيابى . و اگر نزد خداى تعالى عبادتى افضل از شكر در هر حال مىبود كه