و يقال له : يا خائن ا تطالب خلقى بما خنت به نفسك ، و أرخيت عنه عنانك .
و مىگويد جناب احديّت ، به اين واعظان غير متّعظ كه : اى خائنان بدكار ، و اى خيانتكاران ضايع روزگار ، آيا طلب مىكنيد از بندگان من آن چه به خود كردهايد .
يعنى : چنان كه خيانت به نفس خود كردهايد و فريب خود دادهايد ، مىخواهيد كه فريب ايشان نيز بدهيد و از براى تحصيل مآرب و حاجات خود ، ارخاى عنان به ايشان مىكنيد و مىخواهيد كه ايشان را از راه ببريد ! ؟ روى انّ ابا ثعلبة الخشنىّ سال رسول الله صلَّى الله عليه و آله : عن هذه الاية : * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لا يَضُرُّكُمْ من ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ . ) * ( مائده - 105 ) ) * روايت است كه أبو ثعلبه روزى از حضرت پيغمبر صلَّى الله عليه و آله ، از معنى آيه پرسيد .
قال صلَّى الله عليه و آله : و امر بالمعروف و انه عن المنكر ، و اصبر على ما أصابك ، حتّى إذا رأيت شحّا مطاعا ، و هوى متّبعا ، و اعجاب كلّ ذى راى برايه ، فعليك بنفسك ، و دع عنك امر العامّة .
حضرت در جواب سائل فرمود كه : امر كن و ترغيب نما مردمان را به واجبات و مستحبّات ، و منع كن و بازدار بدكاران را از محرّمات و منهيّات ، و صبر كن بر مكاره و مصائب ، هر چه به تو رسد ، و هرگز خود را از اين شغل امر معروف و نهى منكر فارغ مدار ، مگر وقتى كه بيابى مردمان را حريص بر دنيا و مطيع نفس امّاره ، و به رأى و اعتقاد خود ، مستقلّ باشند و گوش به سخن علما نكنند ، و وعظ و نصيحت در ايشان اثر نكند ، پس در اين وقت بر تو است كه دست از امر معروف و نهى از منكر ، كشيده دارى و ملازم اصلاح نفس خود باشى .
ممكن است كه مراد اين باشد كه به امر معروف و نهى منكر مشغول باش ، تا وقتى كه بيابى نفس خود را مثل ديگران موصوف به صفات ذميمه ، كه ديگر امر
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 401
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٤٠١