شكره ، و امّا مبتلى بالشّدة ليظهر صبره .
بدان كه خداوند عالم ، بندگان خود را هرگز از امتحان و فتنه خالى نمىگذارد ، يا مبتلا به نعمت مىكند ، تا امتحان كند كه آيا شكر نعمت او بجا مىآرند يا نه ؟ كه اگر شكر الهى بجا آوردند و به سبب آن نعمت ، طغيان در نفس ايشان بهم نرسيد و باعث تخفيف اطاعت و بندگى نشد و به فقرا و ضعفا إحسان كردند ، در دنيا به حكم آيهء وافى هدايهء : * ( لَئِنْ شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ ) * ( إبراهيم - 7 ) ، به زيادتى إحسان ، مغبوط خواهند بود ، و در آخرت با مقرّبين محشور . و اگر ، « عياذا باللَّه » ، شكر نعمت او را بجا نياوردند و به ارباب حاجت ، كه در حكم عيال ايشانند ، مواسات ننمودند و از حقوق الله ، برائت ذمّه حاصل نكردند . به مقتضاى : * ( وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ ) * ( إبراهيم - 7 ) ، در دنيا از نعمتهاى الهى محروم ، و در آخرت آثم و مخذول خواهند بود . و يا بندگان خود را مبتلا مىكند به كوفتها و مصيبتها و تنگى معاش ، كه تا امتحان كند كه در بناى صبر و شكر ايشان ، قصورى راه مىيابد يا نه ؟ اگر ملازم صبر شده ، لب به شكوه نگشودند و از زبان و دل ، كلام نالايقى و خيال نامناسبى از ايشان تراوش نكرد ، بلا شكّ در سلك : * ( إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ ) * ( زمر - 10 ) ، منسلك خواهند بود . و الَّا ، « عياذا باللَّه » ، در ديوان زيانكاران مرقوم و با محرومان و مخذولان ، محشور خواهند شد .
و الكرامة في طاعته ، و الهوان في معصيته .
يعنى : كرامت و عزّت ، در اطاعت و بندگى خدا است و خفّت و خوارى ، در عصيان و مخالفت وى .
و لا سبيل إلى رضوانه الَّا بفضله ، و لا سبيل إلى طاعته الَّا بتوفيقه ، و لا شفيع إليه الَّا باذنه و رحمته .
يعنى : نيست هيچ وسيلهاى از براى تحصيل رضاى الهى ، مگر توسّل به فضل و كرم وى . و نيست هيچ راهى به سوى طاعت او سبحانه ، مگر به توفيق دادن او و
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 140
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص١٤٠