احتياط و يك ثواب براى امتثال اين اوامر زيرا كه تعدد عنوان سبب تعدد معنون مىشود .
* پس حاصل مطلب در ( هذا و لكنّ الظاهر من بعض الاخبار المتقدّمة . . . ) را بفرمائيد ؟
استدراك از كلام قبل است و مراد از آن اين است كه از ظاهر برخى اخبار استفاده مىشود كه احتياط ، مستحب شرعى است و امر به آن براى افادهء همين معناست در نتيجه غير از حسن ذاتى كه بر احتياط مستحب وجود دارد امتثال اين اوامر نيز مستلزم ثواب است .
* مقدمة بفرمائيد شبههء حكميهء تحريميّه بر چند قسم است ؟
بر هفت قسم :
1 - دوران بين الحرمة و الاباحه
2 - دوران بين الحرمة و الكرامة
3 - دوران بين الحرمة و الاستحباب
4 - دوران بين الحرمة و الكراهة و الاباحة
5 - دوران بين الحرمة و الكراهة و الاستحباب
6 - دوران بين الحرمة و الاباحة و الاستحباب
7 - دوران بين الحرمة و الاباحة و الكراهة و الاستحباب .
* با توجه به اقسام شبهه حكميه تحريميّه حاصل مطلب در ( لا فرق فيما ذكرنا من حسن الاحتياط بالترك ) چيست ؟
اين است كه احتياط كردن و ترك مشتبه نيكوست و در اين جهت هيچ تفاوتى در اقسام هفتگانه مذكور وجود ندارد ، حتى در آنجا كه دوران امر ميان حرمت و استحباب است و شامل چهار صورت از صور مذكور مىشود يعنى اگرچه يك طرف شبهه استحباب است و لكن در همين موارد نيز احتياط حسن دارد .
* سر مطلب در مسئلهء فوق چيست ؟
اين است كه دفع المفسدة الملزمة اولى من جلب المصلحة غير الملزمة .
پس :
در دوران امر دفع مفسده ، اولى از جلب منفعت است چرا كه يك طرف ضرر است و يك طرف عدم النفع .
اخبارى كه ذكر شد ظهورشان در اين است كه احتياط به ترك در شبهات تحريميّه مطلقا خوب است .
در نتيجه : فرقى نيست ميان مواردى كه يك طرف استحباب باشد با موارد ديگر .
* مقدمة بفرماييد موارد دوران بين الحرمة و الاستحباب بر چند قسم است ؟
بر دو قسم است :
1 - گاهى احتمال استحباب توصلى است ؛ 2 - و گاهى احتمال استحباب تعبدى است .
* منظور از اينكه احتمال استحباب توصلى است چيست ؟
اين است كه قصد قربت لازم ندارد هرچند در واقع مستحب است و احتياط به ترك حسن .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 35
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣٥