اخبارىها استدلال نمايند ، چرا كه آيات مزبور از حيث دلالت بر ما نحن فيه ( ثبوت برائت در شبهات حكمى ) مبتلا به دو دسته اشكال بودند :
1 - اشكالات خصوصى كه در دلالت تكتك آيات وارد است و تا به اينجا بررسى شد .
2 - اشكالى عمومى كه به نحو مشترك بر همهء اين آيات وارد است و آنها را از قابليت براى استدلال مىاندازد و آن عبارتست از اينكه :
مضمون و مدلول آيات مزبور خداى تعالى بر مخالفت نهى مجهول عقاب نمىنمايد به عبارت ديگر مفاد اين آيات اين است كه :
تكليفى كه مجهول است تا مادامىكه بيانى نرسيده و مكلّف آن را نمىداند عقاب ندارد ، و لو در واقع دليلى مشتمل بر نهى وجود داشته باشد .
و حال آنكه در ميان ادلّه اخباريها ادلّهاى است به اين مضمون كه واجب است از متحمل التحريم و مجهول الحرمة اجتناب شود .
( * ) شيخ چه نتيجهاى از اين اشكال مىگيرد ؟
مىگويد : معناى اين ادلّه بر مضمون آن آيات وارداند چنان كه دليل بر اصل وارد است .
يعنى : همانطور كه پس از ورود دليل موضوع اصل منتفى مىگردد ، هكذا در اين مورد به عبارت ديگر :
1 - آيات مزبور ، عقاب بر مخالفت محتمل التحريم را نفى مىكنند ، و حال آنكه دليل علمى و حجّت معتبرهاى بر وظيفه مكلّف نسبت به اين مطلب اقامه نگرديده .
2 - با قيام دليل معتبر ( همچون برخى ادله اخباريها ) بر وجود اجتناب از مشكوك الحرمة موضوع آيات منتفى مىشود .
پس : ديگر جايى براى تمسّك و استدلال به اين آيات شريفه نمىباشد .
( * ) غرض شيخ از ( لا يقول به الّا عن دليل علمى . . . . ) چيست ؟
اين است كه :
اخبار دالّه بر احتياط را نسبت به آيات مزبور وارد قرار دهد ، و لذا مىگويد : اخبارىها وجوب اجتناب را بدون دليل و بدون استناد به حجّتى ، قبول ندارند .
( * ) ششمين آيهاى كه مستدلين در اثبات برائت در شبهات حكميّه به آن تمسّك نمودهاند ، كدام آيه است ؟
آيهء 145 سورهء انعام است كه مىفرمايد :
قُلْ لا أَجِدُ فِي ما أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّماً عَلى طاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَماً مَسْفُوحاً أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقاً أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ .