خوردن ضرورت براى اصفياء است و آمادگى براى فرمانبرى خدا و گشايش براى متوكلان و قوت براى مؤمنان ، چيزى براى دل مؤمن زيانبارتر از پرخورى نيست كه دو خصلت ببار آرد : سخت دلى و شهوت انگيزى ، گرسنگى نانخورش مؤمن است و غذاء روح و خوراك دل و تندرستى ، رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود : پر نكرده آدميزاده ظرفى را بدتر از شكمش ، داود عليه السّلام فرمود : نخوردن لقمه با ضرورت بدان نزد من دوستتر است از عبادت 20 شب ، و پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود : مؤمن با يك روده خورد و منافق با هفت روده ، فرمود : صلى اللَّه عليه و آله واى بر مردم از دو قبقب گفتند يا رسول اللَّه آن دو چيستند ؟ فرمود : گلوگاه و فرج ، عيسى عليه السّلام فرمود : دل به سختتر از سختى بيمار نشود و جان به چيزى مانند كمى گرسنه ماندن گرفتار نگردد ، اين دو سر رشته طرد از درگاه خدا و خذلانند .
توضيح : بسا كه مقصود از ضرورت اينست كه از قوت جز به اندازه حفظ جان مصرف نكنيد و اين روش اصفياء است ، و آمادگى پسانداز براى بينوايان و ناتوانانست و اين كار پرهيزكارانست كه در آن خيانت نورزند ، گشايش اينست كه پسانداز نكند و چشم به راه روزى خدا داد بماند خوراك كم باشد يا بيش و اين شيوه متوكلانست ، و مقصود از قوت پسانداز خوراك يك سال است نه بيشتر ، و اين براى مؤمن رواست چنانچه در اخبار است ، در نسخهاى بجاى قوت قوة بمعنى نيرو است براى طاعت و يكم روشنتر است ، گرسنگى نان خورش است براى اينكه گرسنه از نان خالى همان لذت را برد كه ديگران از نانخورشهاى معمولى در نهايه است كه در حديث آمده « هر كه از شر قبقب و ذبذبش نگهدارى شود ببهشت رود » قبقب بمعنى شكم است و قبقبه آوازيست كه از دل شنيده شود و حكايت از آنست .
29 - در مجالس مفيد ( 121 ) بسندش تا رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله كه جبرئيل نابهنگام بر من نزول كرد ، گفتم : اى جبرئيل نابهنگامم آمدى و مرا نگران كردى ، گفت از چه نگرانى اى محمّد با اينكه خدا آمرزيده گناه تو را كه پيش بوده يا پس از
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 138
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٣٨