و اگر بدر روند كسى پس از وى آنها را نگه ندارد راستى كه او بردبار و آمرزنده است .
8 - ص ( 18 ) البته ما مسخر كرديم با او كوهها را تا تسبيح گويند شام و بام 36 مسخر كرديم برايش باد را روان ميشد بفرمانش آرام هر جا ميرسيد .
9 - الحديد ( 25 ) و فرو آورديم آهن را كه در آن برندگى سخت است و سودها براى مردم و تا بداند خداوند چه كس يارى كند او را و رسولانش را بنا ديده راستى خدا توانا و عزيز است .
تفسير
: « آيا ننگرند بدان چه خدا آفريده » گفتهاند : يعنى البته مانند اين آفريدهها را ديدند پس چرا نينديشند تا كمال قدرت و قهر خدا بر آنها آشكار شود و از او بترسند « برميگردد سايهاش » يعنى آفريدههاى سايهدار كه سايه آنها در سمت راست و چپ ميگردد و باز ميگردد و همه منقاد و زبونند براى خدا كه سايه آنها با گردش خورشيد روى زمين چسبيده و ميگردد بهر سو ، و گفتهاند مقصود از يمين و شمائل سمت راست فلك است كه در سوى شرق است براى اينكه اختر از آن بر آيد و بالا گيرد و شمالش جانب غربي آنست كه برابر او است ، زيرا سايهها در آغاز روز از مشرق شروع شوند به سمت مغرب زمين و هنگام ظهر رو بمشرق گرايند چنانچه بيضاوى و جز او گفتند :
و برخى گفتند : حسن ميگفت سايهات براى پروردگارت سجده كند و تو سجده نكنى برايش چه بد ميكنى ، از مجاهد است كه سايه كافر نماز گزارد و خود او نماز نگزارد ، و گفتهاند : سايه هر چيز براى خدا سجده كند خواه خود او سجده كند يا نكند .
طبرسى - ره - گفته : گفته شده مقصود از ظل خود شخصى است بعينه ( و شعرى از عرب گواه آورد ) و مراد به سايهها اجسام سايه دارند كه همه در برابر قدرت و خواست خدا زبون و خوارند و دلالت بر نياز خود بصانع و مدبر دارند كه اگر يك چشم بهمزدن نباشد همه نابود شوند و اين خود در حكم سجده بنده زبون و خوار است - پايان - بيضاوى پس از تفسير آن بدان چه گذشت گفته در تاويل آن « بدان چه خدا از هر