سخت است .
لرزش در زمينهاى سست پديد نگردد چون بخار به آسانى از آنها بر آيد ، و در تابستان كمتر باشد چون سختى زمين در آن كم است ، زمينهاى زلزله خيز اگر در آنها چاه بسيار كنده شود تا وسيله بيرون شدن بخار فزون گردد زلزله كم شود .
و بسا گرفتن خورشيد سبب پديدارى زمين لرزه گردد براى اينكه حرارت پرتو خورشيد يكباره نابود مىشود و سردى سوراخهاى درون زمين بادها را متمركز سازند و ترديد ندارد كه سرماى يكباره اثر بيشترى از سرماى تدريجى دارد ، اينها را و مانند آن را از حكماء نقل كرده و گفته : بجان خودم ، اخبار وارده در استناد اين آثار بقدرت خداوند مختار قطعى است و راه راست روشن است ولى آن را كه خدا نور هدايت نداده از خود نورى ندارد - پايان - و كسى كه خود را پيرو آثار ائمه ابرار داند و دلبند بآيات و اخبار گفته : چون بخار و دود فراهم در تهيگاههاى زمين بجاى رگهاى آنند و بقواى روحانيه جنبانند در حديث آمده كه چون خداى سبحان خواهد زمينى را بلرزاند فرشتهاى را فرمايد تا رگهايش بجنباند مردمش بجنبد و بهر تعبيرى كه بدين ماند باختلاف بيان شده - و العلم عند اللَّه - پايان .
من گويم : بارها دانستى تاويل اخبار و آيات بىضرورت عقلى يا معارض نقلى دليريست بر عزيز جبّار ، و ما در باره همه اين پديدهها همان را گوئيم كه در آيات و اخبار رسيده ، و آنچه خرد ما بدان رسا نيست علم آن را بائمه عليه السّلام وانهيم .
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 127
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٢٧