تخم در آنست راه را بگردان و او راه را گردانيد ، و چون به زمين نشست ، پرستو با منقار خود آبى برابر او پاشيد و ران ملخى به او هديه كرد ، و آب پاشى و هداياى نوروز از آنجا شد ، علماء عجم گويند روزيست پسنديده چون هرمز نام دارد كه نام خداست عزّ و جلّ آفريننده و سازنده و پرورش ده جهان و جهانيان كه با هيچ زبانى وصف جزئى از نعمتش را نتواند .
سعيد بن فضل گفته : در هر شب نوروز در هر فصلى باشد برقى از كوه دماوند ميدرخشد و در هوا ميتابد و بر آن چون ابرى فرا ميگيرد ، و عجبتر از آن « كلواذا » است گرچه تا چشم نبيند دل نپذيرد ولى أبو الفرج زنجانى منجم گفت :
در سالى كه عضد الدوله وارد بغداد شد با جمعى قصد كلواذا كردند و در آن آتشها و شمعهاى بيشمارى ديدند كه در جانب غربى دجله برابر كلواذا در شب نوروز افروخته بودند ، و سلطان ديدهبانانى در آنجا گذاشته بود كه بازرسى كنند ، مبادا از طرف گبرها باشد و نيرنگى باشد ، و آنها اطلاعى بدست نياوردند چون كه هر چه به آنها نزديكتر ميشدند آنها دور تر ميرفتند و چون دور ميشدند نزديك مىآمدند .
من به أبو الفرج گفتم نوروز از جاى خود بدر رفته چون فرس كبيسه را رها كردند ، و چرا اين شب فروزى پس نرفته ؟ و اگر پس رفتن آن لازم نباشد اگر كبيسه آمد آيا پيش خواهد آمد ، نزد او پاسخ قانعكنندهاى نبود .
اصحاب نيرنجات گويند هر كه در نوروز پيش از سخن گفتن سه انگشت عسل بخورد و سه تا شمع بخور كند از هر دردى درمان باشد ، در نوروز رسم است كه بهم شكر هديه ميدهند ، مؤبد بغداد گفت براى اينست كه نيشكر روز نوروز در كشور جم كشف شد و پيش از آن نبود ، و او بود كه نىهاى پر آبى ديد و مكيد و شيرينى و لذّت آن را چشيد و دستور داد آبش را گرفتند و از آن شكر ساختند ، و روز پنجم بدست آمد و براى تبرّك آن را هديه بهم دادند و در مهر جان هم به كار برده شد .
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 121
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٢١