حديث اندام آدم - ع
308 -
( 1 ) از مقاتل بن سليمان گويد : از امام صادق ( ع ) پرسيدم در ازاى قد آدم هنگامى كه به زمين فرود شد چه اندازه بود و درازاى حوا ( ع ) چه اندازه بود ؟ فرمود : در كتاب على بن ابى طالب يافتيم كه خدا عز و جل چون آدم ( ع ) و همسرش حوا ( ع ) را به زمين فرود آورد دو پاى آدم روى گردنه كوه صفا بود و سرش زير افق آسمان و راستى كه به خدا از آزار گرماى آفتاب كه به او ميرسيد شكايت كرد ، خدا عز و جل بسوى جبرئيل وحى كرد كه آدم از اينكه گرمى آفتاب به او ميرسد و اثر مىكند شكايت دارد و جبرئيل او را درهم فشرد و درازاى او را هفتاد ذراع به ذراع خودش ساخت و بحواء ( ع ) هم فشارى داد و درازاى او را سى و پنج ذراع به ذراع خودش ساخت .
شرح -
از مجلسى « ره » - قوله
« دون افق السماء »
يعنى نزد آن يا نزديك آن و آفاق بمعنى نواحى است :
بدان كه اين خبر از معضلاتى است كه فهم ناظران را سرگردان كرده و از مشكلاتى است كه خامه و كامه كاملان و قاصران را نوميد ساخته و اشكال آن از دو جهت است .
1 - كوتاهى قامت چگونه باعث رفع آزار حرارت خورشيد است .
2 - اگر قامت آدم 70 ذراع به ذراع خودش شده باشد خلقت او بىتناسب گرديده و بسيارى از كارهاى ضرورى بر او مشكل شده و اين مناسب با مقام نبوت و اتمام نعمت از طرف رب العزت بوى نيست .
جواب از اشكال 1 به دو وجه است :
1 - ممكنست خورشيد از غير جهت انعكاس نيز حرارتى داشته باشد و قامت آدم آنقدر بلند بوده است كه از طبقه زمهريريه هوا درگذشته و از آن آزار ميكشيده و مؤيد آنست آنچه در برخى اخبار عاميه در باره داستان عوج بن عناق رسيده كه او ماهى را در برابر چشمه خورشيد بر مىآورد تا بحرارت آن بريانش كند .
2 - بوسيله بلندى قامت خود نمىتوانسته است زير ساختمان يا در سايه كوه و درختى بياسايد و به اين واسطه از حرارت خورشيد آزار ميكشيده و چون قامتش كوتاه شده است اين محذور بر طرف گرديده است و ميتوانسته در زير ساختمان و جز آن در سايه باشد .
و اما پاسخ از اعتراض دوم به چند وجه است :