كه متكفّل اين امر در گذشته علم لغت بوده است .
* مراد از بحث كبروى در مسئلهء دلالت چيست ؟
اين است كه : بايد پس از اثبات اصل اصالة الظّهور و الوضع ، ثابت كنيم كه آيا معصوم نيز همين ظاهر را اراده كرده است و يا به دليل وجود قرائنى ، خلاف ظاهر مورد نظرش بوده است .
نكته :
از آنجا كه امر سوم خود داراى دو مرحله است ، مجموعا چهار امرى كه از مسائل مورد نياز استنباط حكم شرعى فرعى از طريق روايات است مشخّص گرديد .
* مراد از امر چهارم را بيشتر توضيح دهيد ؟
مراد از امر چهارم جارى نمودن اصالة الظهور است يعنى : عقلاى عالم بنا را بر اين گذاشتهاند كه تا زمانى كه قرينه بر خلاف ظاهر نباشد ، به ظواهر تمسّك نموده و به احتمالات خلافيّه اعتنا نمىكنند .
* مراد از امر سوم چيست ؟
اين است كه : قول لغوى نيز اجمالا از ظنون خاصّه است و فقيه مىتواند به آن رجوع كند ، لكن نه قول يك لغوى ، بلكه چند لغوى .
* مراد از امر دوم چيست ؟
اثبات جهت صدور است به واسطهء اصالة صدور الكلام لبيان المراد الواقعى به عبارت ديگر :
سيرهء عقلا بر اين است كه : تا آنجا كه امكان دارد كلام صادره از متكلّم را بر بيان مراد جدّى و واقعى او حمل كنند و در حمل بر تقيّه ، ترس و غيره به دنبال قرينه بگردند و در صورت نبود قرينه به احتمالات توجّه نكنند .
* مورد بحث در اينجا كداميك از امور چهارگانه مذكور است ؟
امر اول است .
* چه سؤالى در رابطه با امر اول مطرح است ؟
اين سؤال كه آيا خبر واحدى كه مجرّد از قرينه است ، حجّت است يا نه .
* مراد از خبر واحد چگونه خبرى است ؟
خبرى است كه در مقابل خبر متواتر قرار دارد . و لذا تمام اقسام و انحاء خبر واحد ، از جمله خبر واحد مستفيض نيز در بحث داخلاند .
* چرا خبر واحد را مقيّد به قيد ( فى الجملة ) نموده است ؟
چون خبر واحدى كه محفوف به قرائن است به نحوى كه مفيد علم و قطع به مراد باشد ، ملحق به
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 9
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٩