متواتر است و از ما نحن فيه خارج است .
لذا جناب شيخ با قيد ( فى الجملة ) غير آن را اراده كرده است ، يعنى خبرى كه يا اساسا مجرّد از قرينه است و يا در صورت همراه بودن با آن ، از قرائن علم و يقين حاصل نشود .
* از كدام مقدّمهء موجود در متن تعبير به ( اصل صدور ) مىشود ؟
مقدّمهء ( كون الكلام صادرا عن الحجّة ) .
* از كدام مقدمهء موجود در متن تعبير به ( جهت صدور ) مىشود ؟
مقدّمهء ( كون صدوره لبيان حكم اللّه . . . الخ ) .
* از كدام مقدّمهء موجود در متن تعبير به ( دلالت صدور ) مىشود ؟
مقدّمهء ( ثبوت دلالتها على الحكم . . . الخ ) .
* مراد از عبارت ( و انّ المراد مقتضى وضعها او غيره ) چيست ؟
مراد از مقتضى وضعها ، معناى حقيقى الفاظ است و از غيره ، معناى غير حقيقى است .
* حاصل مطلب در چهار مقدّمهاى كه نقل شده تا به اينجا چيست ؟
اين است كه : اجمالا در اطراف سهتاى از آن مقدمات سخن رانده شد مبنى بر اينكه :
1 - مقدّمهء چهارم ( يعنى : امر دوّم از مقدّمهء سوّم ) ، از جملهء ظنون خاصّه است و مىتوان آن را به عنوان حجّت به كار برد .
2 - مقدمه سوم ( يعنى امر اول از مقدّمهء سوم ) ، حجيّتش معلوم نيست ، لكن در پايان بحث پذيرفتيم كه مىتوان از آن به عنوان حجّت و دليل و ظنّ خاصّ استفاده نمود .
3 - مقدّمهء دوّم را نيز به كمك اصل مذكور مىتوان دليل و حجّت قرار داد .
* مراد از عبارت ( امّا المقدّمة الاولى . . . فهى الّتي . . . ) چيست ؟
كلام در مقدّمهء اوّل يعنى : اصل صدور و احراز صدور روايت از معصوم ( ع ) است .
* كداميك از مقدمات چهارگونهء مذكور از اهميّت بيشترى برخوردار است ؟
امر اوّل است ، و لذا جهت اثبات آن طولانىترين و مهمترين مسائل مباحث ظنّ را تشكيل مىدهد . زيرا در مسئلهء حجيّت خبر واحد مراد اصلى ، اثبات كلام يا فعل و يا تقرير امام است كه از هركدام به عنوان حجّت و دليل مىتوان استفاده نمود .
* خبر واحد منسوب به يكى از حضرات معصومين از حيث صدور چگونه است ؟
از پنج حال خارج نيست :
1 - يا اين است كه ، ثبوت و صدورش از جانب معصوم قطعى است .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 10
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٠