2 - كسى كه به غير علم اعتماد و عمل كند در حقيقت به غير علم عمل كرده و ندامت دارد .
پس : اعتماد به خبر مجرّد از قرائن ، جايز نيست .
* مراد از عبارت ( فهى اخبار كثيرة تدلّ على المنع من العمل بالخبر الغير المعلوم . . . ) چيست ؟
اين است كه : از سنّت اخبار بسيارى داريم كه از عمل به خبرهاى غير معلوم الصدور نهى مىكنند مگر هنگامى كه همراه با قرائن معتبره باشند . لكن اين روايات خود بر دو دستهاند :
1 - برخى از آنها تصريح دارند به اينكه : حديث غير معلوم الصدور فاقد ارزش است . و خبر واحد مجرد از قرائن معلوم الصدور نيست ، پس خبر واحد مجرد از قرائن فاقد ارزش است .
بنابراين : هر حديثى كه مقطوع الصدور است داراى ارزش است ، بدان عمل كنيد .
2 - برخى ديگر از اين روايات دلالت دارند بر اينكه معيار و ضابطهء شما در صحت و درستى روايات ، قرآن و سنت معتبره است ، لذا هر حديثى كه از ما به شما مىرسد ، آن را به كتاب و سنّت معتبره عرضه كنيد آنگاه : هر حديثى كه با كتاب و يا سنّت قطعيّهء نبويه و يا روايات قطعيه ما موافق بود ، آن را اخذ كرده بدان عمل كنيد و هر حديثى كه با كتاب و سنت معتبره موافق نبود ، مردود و باطل است و ما آن را نگفتهايم .
* چرا ائمه هدى عليهم السّلام در تشخيص احاديث ، ما را به كتاب و سنّت معتبره حواله مىدهند ؟
زيرا دروغپردازان و جاعلين حديث در آن عصر و يا اعصار بعدى ، احاديث بسيارى را جعل كرده و براى قبولاندن آنها و يا تخريب ائمه ، آنها را به ائمهء ما نسبت دادهاند لذا ، ائمه به خاطر جلوگيرى از نفوذ خرافات و اغلاط و . . . و حفظ حريم اسلام از نقشههاى طواغيت و دنياپرستان چنين معيارى را قرار داده و ما را بدان توجه دادهاند .
* به طور خلاصه بنويسيد جناب شيخ چه طوائفى از احاديث را به نقل از منكرين حجيت خبر واحد نقل نمود ؟
1 - اخبارى كه از عمل به خبر غير علمى ( خبر واحد مجردى كه مقرون به قرينهء معتبره نيست ) منع و نهى مىنمايد .
2 - اخبارى كه دلالت دارد بر عدم جواز عمل به اخبار مأثورهاى كه از قرآن و سنت قطعى الصدور شاهدى برآن نباشد .
3 - اخبارى كه دلالت دارد بر طرح احاديثى كه با كتاب و سنت مخالف است و لو اينكه معارض نداشته باشند .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 25
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٥