لكن مفهوم آيهء شريفه مطلقا بر حجيت خصوص خبر عادل دلالت دارد ، چه در حال انسداد و چه در حال انفتاح .
پس : نسبت ميان آيات و مفهوم آيه ، عموم و خصوص مطلق است و خاص هم تقدم دارد ثانيا :
سلّمنا كه آيات ناهيه به زمان انفتاح اختصاص داشته باشند و نسبت ميان آيات با مفهوم عموم و خصوص من وجه باشد و در مادهء اجتماع هم تعارضا و در نتيجه تساقطا ، اما همان مادهء افتراق مفهوم ، كه دلالت بر حجيّت خبر عادل ظنّى در زمان انسداد است براى ما كفايت كرده و مطلوب ما را ثابت مىكند .
چرا كه از ابتداى بحث حجيّت خبر تذكر داديم كه مدّعاى ما اثبات فى الجملهء حجيّت خبر واحد يعنى : به نحو موجبهء جزئيه است ( و نه بالجمله به نحو موجبه كليه ) در مقابل سلب كلّى كه سيّد و اتباع او دارند .
* حاصل مطلب در پاسخ شيخ چيست ؟
اين است كه : خبر واحد عادل ظنّى حد اقل در زمان انسداد بابت علم حجّت است .
* مراد از عبارت ( و امّا من جهة اختصاصها به غير البيّنة العادلة . . . ) چيست ؟
بيان توهّم دوّم است مبنى بر اينكه :
1 - اگرچه آيات ناهيه عام و دو دليل بعدى خاص هستند و لكن اين آيات را ابتداء به بيّنهء عادل و يا شهادت عدلين ( يعنى : اخبار از موضوعات ) تخصيص داده و ادلّهء حجيّت بيّنه موجب تخصيص آنها مىشود .
2 - اين عمومات ( آيات ناهيه ) بعد از تخصيص دلالت مىكنند بر اينكه در ماعداى بيّنه و فتوى به مظنّه عمل نكن .
3 - اين عام مخصّص را با مفهوم آيهء نبأ مقايسه و نسبتسنجى مىكنيم كه اين نسبت عموم و خصوص من وجه است .
اما مفهوم آيه :
از اين جهت عام است كه مطلق خبر عادل را دربر مىگيرد ، چه در احكام و چه در موضوعات و از اين جهت خاص است كه تنها شامل خبر عادل مىشود .
و اما عمومات آيات ناهيه :
از اين جهت عاماند كه مطلق خبر را دربر مىگيرند چه خبر عادل و چه خبر فاسق .
و از اين جهت خاصاند كه به خبر در احكام اختصاص دارند و شامل خبر از موضوعات نمىشوند .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 105
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٠٥