. . . به عقب برمىگرديم . . . و در اعماق تاريخ زندگى بشر غور مىكنيم ، در دوران تاريخ . . . و در دوران ماقبل تاريخ . . . و بهطوركلّى در تاريخ گذشتهء انسان ، تا هركجا كه بتوانيم پيش رويم . . . ، در طلايىترين و پرشكوهترين مراحل تمدّن . . . و يا در ابتدايىترين دوران پيشرفت و نواحى تحوّل اجتماعى . . .
در همهء دورانها ، و در تمامى مراحل ، در همهجا و تا هركجا . . . سطورى ( پررنگ و كمرنگ ، ريز و درشت ) از يك نحوهء تفكّر مذهبى مىيابيم . . .
علم باستانشناسى از ميان آثار عتيق و اشياء كهن و در موزهها و ويرانههاى تاريخى همواره آثارى را بهنمايش مىگذارد كه انسانهاى باستانى آنها را جهت « شعائر مذهبى » اختصاص داده بودند .
از عبادتگاههاى دوران غارنشينى در عصر حجر گرفته تا دوران معابد عظيم و شكوهمند ، همواره هندسهء معمارى با يك نوع انديشهء دينى همراه بوده است .
( تاريخ گواهى مىدهد كه ) هميشه قوانين موضوعهء بشرى ، و حتّى دانشهاى
الظاهرة القرآنية ( پديده قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 125
مساهمون: كرمانى
ص١٢٥