و دستور شيطان بود » .
و ابن أبى حاتم و أبو الشيخ از شعبى آوردهاند كه گفت : هنگامى كه خداى تعالى آيهء :
( خُذِ الْعَفْوَ . . . )
« 1 » را نازل كرد رسول خدا صلّى اللّه عليه ( و آله ) و سلّم فرمود :
اى جبرئيل اين چيست ؟ جبرئيل گفت : نمىدانم تا از عالم بپرسم ، پس رفت و برگشت و گفت : خداوند تو را أمر مىكند از كسى كه بر تو ستم نمود بگذرى ، و هركس محرومت كرد عطا نمايى ، و هر كه از تو بريد صله كنى » . اين خبر مرسل است .
الانفال :
أبو الشيخ از ابن عباس از رسول خدا صلّى اللّه عليه ( و آله ) و سلّم آورده كه دربارهء فرموده خداوند :
( وَ اذْكُرُوا إِذْ أَنْتُمْ قَلِيلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِي الْأَرْضِ تَخافُونَ أَنْ يَتَخَطَّفَكُمُ - النَّاسُ
- و به ياد آوريد آن هنگام كه شما كم و در زمين ضعيف شمرده شده بوديد ، مىترسيديد كه مردم شما را بربايند « 2 » ، سؤال شد : يا رسول اللّه ، مردم كيستند ؟ فرمود :
اهل فارس .
و ترمذى روايتى - كه ضعيف شمرده - از أبو موسى آورده كه گفت : رسول خدا صلّى اللّه عليه ( و آله ) و سلّم فرمود : « خداوند بر من دو أمان براى امّتم نازل فرموده :
( وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فِيهِمْ وَ ما كانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ
- و خداوند عذابكنندهء آنها [ امت مسلمان ] نيست در حالى كه تو در ميان آنها هستى ، و خداوند عذابكنندهء آنها نيست در حالى كه استغفار نمايند « 3 » ، پس چون درگذشتم استغفار را در ميان شما تا روز قيامت ترك خواهم گفت » .
و مسلم و غير او از عقبة بن عامر آوردهاند كه گفت : « شنيدم رسول خدا صلّى اللّه - عليه ( و آله ) و سلّم بالاى منبر مىگفت :
( وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ
- و مهيا سازيد براى [ مقابله ] با آنان [ دشمنان ] آنچه از نيرو مىتوانيد « 4 » : آگاه باشيد كه قوه - نيرو تيراندازى است » معناى اين حديث - و اللّه أعلم - آن است كه عمدا نيرو مؤثرترين آن تيراندازى است .
هامش
( 1 ) أعراف ، 199
( 2 ) أنفال ، 26
( 3 ) أنفال ، 33
( 4 ) أنفال ، 60