از جملهى منابع ، كتاب « تأويل الآيات الظّاهرة في ما نزل في العترة الطّاهرة » اثر شيخ شرف الدّين نجفى است كه بر دو نسخهى خطّى از آن دست يافتيم : اوّلى به شمارهى 259 و دومى به شمارهى 322 در كتابخانهى حضرت آية اللّه نجفى مرعشى در قم قرار دارند . بر اوّلى خطّ سيّد نعمت اللّه جزايرى هست كه آن كتاب را به شيخ [ ابو عبد اللّه ] محمّد بن عبّاس [ بن علىّ بن مروان بن ] ماهيار [ معروف به ابن جحام ( - بعد از 328 ) ] نسبت داده ؛ ولى مؤلّف رحمه اللّه در مقدّمهى تفسير البرهان گفته است : هرچه از محمّد بن العبّاس نقل مىشود از كتاب شرف الدّين نجفى است و كتاب مستقلّى از ابن ماهيار به دست نيامد .
ازاينرو ، تمام آنچه را از شرف الدّين و ابن ماهيار آمده بر نسخهى اوّل كتاب شرف الدّين عرضه داشتيم ؛ چون اگرچه خطّش خوب نيست ، صحيحتر و پاكيزهتر از نسخهى دوم است « 1 » .
گفتنى است كه : آياتى از كتاب عزيز خداوند دربارهى حضرت امام منتظر روحي فداه تأويل گرديده كه مؤلّف آنها را نياورده است . من در اثناى مطالعاتم آنها را يادداشت كردم و در آخر كتاب به عنوان مستدرك و براى تكميل فايده آوردم ؛ اضافه بر پىنويسهاى سودمندى كه به خاطر رسيد و در ذيل مطالب درج گرديد .
در خاتمه ، از خداى - عزّ و جلّ - خواهانام كه اين كارم را خدمت خالصانه به درگاه خويش و وسيلهى تقرّب جستن به خليفهاش كه جانم فدايش باد قرار دهد و قلب مقدّس آن حضرت را به سوى من معطوف دارد و دعايش را شامل حال من و والدينم قرار دهد كه اوست شنواى اجابتكننده .
محمّد منير بن السّيّد نور الدّين
فرزند مرحوم آية اللّه سيّد محمّد هادى ميلانى
قم - ايران 1398 ه
هامش
( 1 ) . [ لازم به توضيح است كه اوّلا ، مؤلّف « تأويل الآيات » سيّد شرف الدّين على حسينى استرآبادى نجفى است و ثانيا ، اين كتاب در سال 1407 ق ( 1366 ش ) به اهتمام مدرسة الإمام المهديّ عجّل اللّه فرجه در قم در دو مجلّد به زيور چاپ آراسته شده است . ]