عبد الحميد ، از حضرت ابى عبد اللّه امام صادق عليه السّلام آورده است كه فرمودند :
« هرگاه قائم عليه السّلام خروج كند ، به مسجد الحرام داخل مىگردد . پس روى به قبله به مقام پشت مىكند . سپس دو ركعت نماز مىگزارد . آنگاه بهپا مىخيزد و مىگويد :
اى مردم ! من نزديكترين مردمان به آدم عليه السّلامام . اى مردم ! من نزديكترين مردمان به ابراهيم عليه السّلامام . اى مردم ! من نزديكترين مردمان به اسماعيل عليه السّلامام . اى مردم ! من نزديكترين مردمان به محمّد صلّى اللّه عليه و إله و سلمام .
سپس دستهايش را به سوى آسمان برمىدارد و دعا و تضرّع مىكند تا اينكه به رو درمىافتد و اين است ( معنى ) فرمودهى خداى - عزّ و جلّ - : ( يا كيست آنكه دعاى مضطرّ « 1 » را به اجابت رساند و رنج و غم را بر طرف سازد و شما را جانشينان زمين قرار دهد ؟ آيا خدايى جز خداى يكتا هست ؟ ! اندكى از شما متذكّر اين حقيقت مىشويد ! ) . »
[ 185 ] عنه : بالإسناد عن ( إبراهيم ) بن عبد الحميد ، عن محمّد بن مسلم ، عن أبي جعفر عليه السّلام في قول اللّه عزّ و جلّ :
أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ ؟
قال :
« هذه ( الآية ) نزلت في القائم ( من آل محمّد عليهم السّلام ) إذا خرج تعمّم و صلّى عند المقام و تضرّع إلى ربّه فلا تردّ له راية [ أبدا ] . » « 2 »
از اوست : به سند خود از ( ابراهيم ) بن عبد الحميد ، از محمّد بن مسلم ، از حضرت ابو جعفر باقر عليه السّلام راجع به قول خداى - عزّ و جلّ - : ( يا كيست آنكه دعاى مضطرّ را به اجابت رساند ؟ ) فرمود :
« اين ( آيه ) دربارهى قائم از آل محمّد عليهم السّلام نازل شده است . هرگاه كه خروج كند ،
هامش
( 1 ) . مضطر : حاجتمند و ضرر رسيده را گويند و به مجاز درمانده و چاره از دست دادهاى است كه راهى جز خداوند برايش نيست . اين واژه از القاب حضرت بقيّة اللّه عجّل اللّه تعالى فرجه الشّريف است ؛ چنانكه در دعاى ندبه مىخوانيم : أين المضطرّ الّذي يجاب إذا دعا ؟ : كجاست آن مضطر ( - حاجتخواه صدمه ديده ) كه هرگاه دعا كند ، اجابت گردد ؟ ( مترجم )
( 2 ) . تأويل الآيات الظّاهرة 1 : 403 ، ح 6 .