خاص خود و بأمر تكوين خود آفريد الخ ، و پر ظاهر است كه ثبوت فائده ثانيه از كلام ذو الرمّة قبل از ثبوت فائده اولى است از كلامش ، چه اين فائده اعني حق تعالى آنها را بقدرت خاص خود و بأمر تكوين خود آفريد الخ .
از فقرهء قال اللَّه كونا فكانتا ثابت مىشود ، و اين مقدم است بر فعولان ، و ثبوت فنّاني و ساحرى و عقل رباى ، كه شاهصاحب ادعاى سوق كلام بالاصاله براى آن كردهاند ، متأخر است از فقره قال اللَّه كونا فكانتا .
پس چرا شاهصاحب متقدم را متأخر كردهاند و متأخر را متقدم ، وجه وجيه اين تقدم و تأخير و تبديل و تغيير ، كه سبب اشتباه ناظر غير بصير مىشود بيان بايد كرد .
هشتم آنكه فعولين در صورت نصب خبر كانتا خواهد بود ، و جملهء فكانتا متفرع است بر جمله اولى ، و ظاهر است كه مقصود بالذات در هر دو جمله قال اللَّه كونا فكانتا الخ بين جمله فكانتا الخ است ، چنانچه در جمله جاءني زيد فأكرمته مقصود بالذات اثبات اكرام براى زيد است .
پس در صورت نصب فعولين مقصود بالذات اثبات فعل براى عينان خواهد بود ، نه مقصود بالعرض ، آرى قبل از اثبات فعل براى عينان ، بطور تمهيد و توطئه اين هم ثابت شده ، كه حق تعالى بايشان خطاب كونا فرموده ، و ثبوت اين معنى ضررى به مقصود بالذات بودن اثبات فعل براى عينان نمىرساند .
نهم آنكه از ملاحظهء عبارت اصل « غرر و درر » ظاهر است كه ذو الرمة بجواب اسحاق ابن سويد از گردانيدن فعولين خبر كون به اين وجه
عبقات الأنوار في إمامة الأئمة الأطهار ( فارسي ) — صفحة 80
مساهمون: السيد مير حامد حسين الهندي
ص٨٠