رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 19

مساهمون: الشيخ الأنصاري

ص١٩

* آيا طريقيت عين ذات علم است يا از لوازم ذات علم ؟ ج : العلم ذات ثبت له الانكشاف * آيا طريقيت از علم قابل انفكاك است ؟ ج : خير ، چون عاقلانه نيست كه قطع بيايد لكن طريقيت نداشته باشد . * اين عبارت اصوليين در مورد قطع كه مىگويند : ( لا تناله يد الجعل نفيا و اثباتا ) به چه معناست ؟ ج : يعنى دست جعل و اعتبار از دامان قطع كوتاه است چه اثباتا و چه نفيا * چرا نمىتوان طريقيت را براى قطع جعل نمود ؟ ج : چون ذاتى قطع است ، اصلا قطع خود طريقيت است و دادن طريقيت به قطع تحصيل حاصل است و آن‌هم محال است . * چرا نمىتوان طريقيت را از قطع سلب نمود ؟ ج : چون سلب طريقيت از قطع مستلزم تناقض است اولا و مستلزم سلب الشىء عن نفسه مىباشد ثانيا و اين هر دو از محالات‌اند . * حاصل مطالب فوق در پاسخ به سؤالات چيست ؟ ج : اين است كه « لا اشكال فى وجوب متابعة القطع ما دام موجودا » * بحث اصوليين پيرامون قطع مطابق با واقع است يا اعم از آن ؟ ج : پيرامون مطلق القطع است چه اين قطع مطابق با واقع باشد چه نباشد . * معناى كلمه حجت در استعمالات مختلف اصوليين چيست ؟ به معناى : 1 - وجوب متابعت 2 - طريق الى الواقع 3 - معذور بودن هنگام خطا 4 - منجز بودن للواقع عند الاصابة 5 - ما به يحتج على الغير 6 - قياس منطقى 7 - حد وسط در قياس 8 - هر چيزى كه متعلقش را ثابت مىكند و به درجه قطع نمىرسد . * كدام‌يك از معانى فوق بر قطع و كدام‌يك بر امارات ظنيه معتبره اطلاق مىشود ؟ ج : پنج معناى اول هم بر قطع و هم بر امارات ظنيه معتبره اطلاق مىشود . * كدام‌يك از معانى فوق معناى حجت در اصطلاح اصولى است ؟