( به كيفرهائى كه پيشينيان از كردار زشتشان بروند ) يادآورى نما ، و در بامداد و سر شب ( كه بهترين اوقات است ) با آنها بنشين و فتوى بده كسى را كه حكمى ( از احكام دين ) بپرسد ، و نادان را بياموز ، و با دانا گفتگو كن ، و بايد ترا بمردم پيغام رسانى نباشد مگر زبانت ( هر چه مى خواهى خودت بايشان بگو ، نه مانند گردنكشان پيغام بفرستى ) و نه دربانى مگر رويت ( هر كه خواهد بى مانع ترا ببيند ) و درخواست كنندهاى را از ملاقات و ديدار خود جلوگيرى مكن ، زيرا آن درخواست اگر در ابتداى كار از درهاى تو روا نشود براى رواكردن در آخر كار ستوده نمى شوى ( ترا نمى ستايد چون از رنجى كه در اوّل امر كشيده افسرده گرديده است ) . 2 - و بنگر ( رسيدگى كن ) به آنچه از مال خدا ( بيت المال مسلمانان ) نزد تو گرد مى آيد ، پس آن را به كسان عيالمند و گرسنه نزد خود بده در حالى كه رسانده باشى آن را به آنان كه ( براستى ) درويش و بى چيز و نيازمند باشند ، و آنچه از آن زياده آيد نزد ما بفرست تا آن را در كسانى كه نزد ما هستند پخش نماييم . 3 - و باهل مكهّ فرمان ده كه از ساكن ( در سراها كه از اهل آن سامان نيست ) مزد و كرايه نستانند ، زيرا خداوند سبحان ( در قرآن كريم س 22 ى 25 ) مى فرمايد : ( إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللّهِ وَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ الَّذِي جعَلَنْاهُ لِلنّاسِ ) سَواءً الْعاكِفُ فِيهِ وَ الْبادِ يعنى ( كسانى را كه كافر شده به خدا و رسول نگرويدند و مردم را از راه خدا و اطاعت و بندگى و از آمدن در مسجد الحرام كه آن را براى همهء مردم قرار دادهايم و ) در آن اهل آن و غريب يكسان هستند ( باز مى دارند ، بكيفر دردناكى مى رسانيم ) پس مراد از عاكف مقيم مكهّ است ، و مراد از بادى كسى است كه بحجّ مى رود و از اهل آن سامان نيست ( مرحوم شيخ ابو علىّ فضل ابن حسن طبرسىّ كه از بزرگان علماى اماميهّ در قرن ششم است در كتاب مجمع البيان در تفسير اين آيهء شريفه از ابن عبّاس و قتاده و سعيد ابن جبير نقل مىكند كه ايشان گفتهاند : كرايه دادن و فروختن خانههاى مكهّ حرام است ، و مراد از مسجد الحرام همهء مكهّ است مانند قول خداى تعالى در س 17 ى 1 سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بعِبَدْهِِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى يعنى منزهّ است خداوندى كه سير داد بندهء خود حضرت مصطفى را در شبى از مسجد الحرام
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 1064
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص١٠٦٤