بر نفس خود ستمكاراند و در راه باطل قدم نهاده مرتكب افعال قبيحه ميشوند و بعضى ميانه رواند در كارهاى زشت و نيكو و بعضى بر نيكوئيها پيشى گيرند باذن و فرمان خدا ) ( 9 ) رفتن از راست و چپ راه به گمراهى مى انجامد و راه راست راه ميانه است ( كه نبايد از آن منحرف شد ، زيرا ) كتاب باقى مانده ( قرآن كريم ) و آثار نبوّت ( سنَّت حضرت رسول ) بر آن ( شاهد ) است و از آن راه راست ( عدل محض ) سنّت و طريقهء رسول خدا بيرون مى آيد و بسوى آن عاقبت امر ( مردم در دنيا و آخرت ) بازگشت مى نمايد ، ( 10 ) هر كه به غير حقّ ادّعا كرد هلاك گرديد و هر كه دروغ گفت زيان ديد ، ( 11 ) كسى كه در ميان مردم نادان حقّ را اظهار نمايد هلاك مىشود ( از دست و زبان ايشان آزار مى بينيد يا كشته مىشود ) ( 12 ) و جهل و نادانى بس است براى مردى كه قدر و منزلت خود را نشناسد ( زيرا جهل به خود مستلزم سائر نادانيها است از قبيل ادّعاى بى معنى نمودن و دروغ گفتن و بمردم خدا پرست اذيّت و آزار رساندن ) ( 13 ) اصل راسخ و پايهء محكمى كه بر تقوى و پرهيزكارى استوار است هلاك و تباه نمى شود و زراعت قومى بر اثر آن تشنه نمى ماند ( اعتقادى كه روى اساس تقوى استوار است از تبليغات دشمن زائل نمى شود و كشت و عملى كه از روى اصول تقوى باشد از گرمى فتنه و فساد و خشك نخواهد شد بر خلاف كشت و عملى كه از روى غير تقوى است كه به اندك سببى در معرض هلاكت و خشكى واقع مى گردد ، چنان كه خداوند در قرآن كريم س 9 ى 109 مى فرمايد : أَ فَمَنْ أَسَّسَ بنُيْانهَُ عَلى تَقْوى مِنَ اللّهِ وَ رِضْوانٍ خَيْرٌ أَمْ مَنْ أَسَّسَ بنُيْانهَُ عَلى شَفا جُرُفٍ هارٍ فَانْهارَ بِهِ فِي نارِ جَهَنَّمَ يعنى آيا كسى كه بناء كند بنيان دين خود را بر تقوى و پرهيزكارى از خدا و خوشنودى او را بطلبد بهتر است يا كسى كه بناء كند بنيان دينش را بر كنار رودى كه زير آن بمرور سيل تهى شده نزديك به خرابى است ، پس منهدم شود و فرود آيد در آتش دوزخ ) ( 14 ) و در خانههاى خودتان پنهان شويد ( براى فتنه و فساد بيرون نيائيد ) و اختلافاتى كه بين شما است اصلاح كنيد و توبه ( بازگشت بسوى خدا و پشيمانى از كردار زشت ) در عقب شما است ( هر موقع از معاصى پشيمان شديد به توبه باز گرديد كه از شما جدا نيست ) ( 15 ) و هيچ سپاسگزارندهاى ( چون نعمتى بيند ) حمد و سپاس نبايد بكند مگر پروردگارش را ( زيرا جميع نعمتها از او است ) و هيچ سرزنش كندهاى ( چون شرّى بيند ) ملامت و سرزنش نبايد بكند مگر خودش را ( زيرا از شرارت خود او است كه به آن شرّ گرفتار شده است ، چنان كه خداوند متعال در قرآن كريم س 4 ى 79 مى فرمايد : ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّهِ وَ ما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ يعنى آنچه را كه از نيكوئى به تو مى رسد از جانب خداست و آنچه كه از بدى به تو مى رسد از جانب تو است ، معاصى و كردار زشت تو سبب آن است ) .
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 70
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٧٠