68 - از سخنان آن حضرت عليه السلام است در نكوهش اصحابش ( كه براى جنگ با اهل شام يعنى معاويه و لشگرش خود را آماده نمى ساختند ) .
( 1 ) تا چند با شما ( براى حاضر نشدن براى جهاد در راه خدا ) مماشات كنم ، چنان كه با شترهاى جوانى كه سنگينى بار كوهان آنها را كوبيده مماشاة كنند ( شما هم چون بهائم بى خرديد به اين جهت شكيبائى نداشته زير بار سختيهاى جنگ نرفته از دشمن جلوگيرى نمى نمائيد ) و چنان كه با جامههاى كهنه كه پى در پى دريده شده هر بار كه از سمتى بدوزند از طرف ديگر پاره مى گردد ، مداراة مى نمايند ( شما را از هر جانبى گرد آورده براى جنگ آماده مى نمايم پراكنده مى گرديد ) ( 2 ) هر گاه گروهى از لشگر اهل شام بشما نزديك شوند هر مرد شما ( از ترس ) در خانهء خود را بسته در گوشهاى پنهان شود مانند پنهان شدن سوسمار و كفتار در لانهء خود ( كه به اندك آوازى در خانهء خود پنهان گردند ، پس ) ( 3 ) سوگند به خدا ذليل و خوار است كسى كه شما او را ( در جلوگيرى از دشمن ، يا در كارزار ) يارى كنيد ( زيرا مردى با خرد و دلير نيستيد ) و كسى كه با يارى شما ( بسوى دشمن ) تير اندازد ( و بخواهد پيشروى او را مانع گردد ) با تير سر شكستهء بى پيكان تير انداخته ( چنان كه از چنين تيرى بهرهاى نيست از شما هم براى دفع دشمن و شكست او در كارزار سودى برده نمى شود ) ( 4 ) سوگند به خدا شما در ميان خانهها بسياريد و در زير بيرقها كم ( تا در خانههاى خود هستيد گرد هم آمده لاف زده گزاف مى گوئيد ، ولى براى جنگيدن با دشمن حاضر نمى شويد ) ( 5 ) و من آنچه را كه شما را اصلاح نمايد ( براى جنگ با دشمن آماده سازد ) و كجى شما را راست گرداند ( فرمانبردار كند ) مى دانم ( مى توانم مانند ستمكاران براى پيشرفت مقاصد خود بعضى از شما را كشته يا زندانى نمايم تا ديگران عبرت گرفته از ترس مرا اطاعت نمايند ) و ليكن سوگند به خدا اصلاح شما را با افساد و تباه ساختن خود جايز نمى بينم ( زيرا اصلاح به اين نحو سبب گرفتارى من است به عذاب الهىّ و به اين امر راضى نيستم ) ( 6 ) خداوند روى شما را خوار گرداند ( شما
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 164
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص١٦٤