صفّين پس از قرار داد تحكيم و نوشتن عهد نامه ، خوارج از آن بزرگوار كناره گيرى نموده از هر طرف فرياد كردند : لا حكم إلّا للهّ يعنى نيست حكمى مگر از جانب خدا ، و گفتند الحكم للهّ يا علىّ لا لك يعنى يا علىّ حكم و فرمان دادن مخصوص خدا است نه براى تو ، و حكم خدا در بارهء معاويه و اصحابش آنست كه به فرمان ما داخل گردند و ما خطاء كرديم كه به تحكيم رضاء داديم ، پس چون به خطاى خود پى برديم به خدا توبه و بازگشت نموديم ، تو نيز مانند ما از خطاى خود توبه و بازگشت نما ، و بعضى گفتند چون به تحكيم رضاء دادى كافر شدى اكنون بكفر خود گواهى ده پس از آن توبه كن تا ترا اطاعت كنيم ، حضرت فرمود ) : ( 1 ) بادى كه سنگ ريزه را به جنبش مى آورد بر شما بوزد ( عذاب الهىّ شما را دريابد ) و باقى نماند از شما كسى كه نخل خرما را هركس كند ( يا كسى كه سخن گويد ، يا كسى كه بر جهد ، خلاصه نسل شما قطع گردد ) ( 2 ) آيا بعد از ايمان آوردن من به خدا و جهاد به همراهى رسول اكرم ، صلّى اللّه عليه و آله ( در جنگها ) كفر و خطاء را بر خود گواهى دهم پس در اين هنگام ( به اقرار بر خطاى خويش ) گمراه شده از راه راست قدم بيرون نهادهام ( 3 ) پس ، از بدترين راهى كه قدم در آن نهادهايد بر گرديد ( از اين راه باطل برگشته ديگر باره اين سخنان زشت را نگوييد ) و بجاى پاى خود بازگشت نمائيد ( از راهى كه رفتهايد بجاى خويش برگشته از حقّ پيروى كنيد ) . ( 4 ) آگاه باشيد به زودى بعد از من بذلّت و خوارى بسيار بر خورده به شمشير برنده مبتلى گرديد ، و مال شما را ستمكاران گرفته اختصاص به خود دهند و اين كار را در ميان شما سنّت و عادت خويش قرار دهند ( از قتل و غارتى كه بعد از آن بزرگوار از طرف ستمكاران مانند مهلب ابن ابى صفره و ديگران در ميان آنان واقع شده خبر مىدهد . سيّد رضىّ فرمايد : ) فرمايش آن حضرت : و لا بقى منكم ابر بر سه وجه نقل مىشود : اوّل چنان كه بيان نموديم ابر براء مهمله و اين مأخوذ از قول عربست كه كسى كه نخل خرما را هرس مىكند مى گويند رجل ابر ، و ( دوّم ) اثر بثاء سه نقطه روايت مىشود كه مراد از آن كسى است كه حديثى روايت مىكند يا سخنى حكايت مى نمايد ، و اين قول نزد من صحيح ترين وجوه است ( زيرا ) گويا حضرت فرموده است : گويندهاى از شما باقى نماند ، و ( سوّم ) ابن بزاء نقطهدار روايت مىشود و آن بمعنى واثب يعنى بر جهنده است ، و نيز ابن بمعنى هالك يعنى تباه گشته استعمال مىشود .
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 148
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص١٤٨