ثم تفريد الشهود اتصالا : يعنى رهايى از ملاحظه اغيار . زيرا اتصال در واقع سقوط اغيار است والّا شهود اتصال تحقق پيدا نمىكند . همانگونه كه در باب اتصال توضيح داديم .
و أما تفريد الاشارة بالحق تعالى : فعلى ثلاث درجات :
تفريد الاشارة بالافتخار بوحا ، و تفريد الاشارة بالسلوك مطالعة ، و تفريد الاشارة بالقبض غيرة .
اما تفريد اشارت بالحق تعالى ، بر سه درجه است :
تفريد الاشارة بالافتخار بوحا : افتخار در اينجا به معنى اظهار مزيّت بر همنوعان نيست ، بلكه مقصود اظهار احوال سنيّه است . « بوحا » يعنى : « يبوح بسيرّ الاحوال السنيه » .
پس سال بايد خود را از احساس و اظهار فخر احوال سنيه رها كند .
درجه دوم ، تفريد بالحق : « تفريد الاشارة بالسلوك مطالعة » . يعنى ، سالك بايد اشارت به مطلوب را در سلوك پاك كند ، با اطلاعى كه از حقايق آن بالفعل دارد ؛ زيرا ناخالصىها در سلوك ، دستيابى به مطلوب را مشكل مىكند .
درجه سوم ، تفريد بالحق . تخليص اشاره با قبض و غيرت است . كه دو مقام مهم سالك در پالايش تفريد ، محسوب مىشدند . ( در باب قبض و غيرت توضيح كامل آن آمده است ) .
و أما تفريد الاشارة عن الحق تعالى ، فبانبساط تبسّط ظاهر ، يتضمّن قبضا ، خالصا للهداية للحق و الدعوة اليه .
و اما « تفريد الاشارة عن الحق » نيز سه درجه دارد :
اول صاحب اين اشارت بايد از تبسّط ظاهر بهرهمند باشد ، يعنى ظاهرى منبسط كه بيانگر دعوت باطنى او به تمام جوارح و جوانح به سوى خداوند است .
دوم اينكه « يتضمّن قبضا » : يعنى ، كاملا در قبضهء دعوت الهى باشد . هيچ داعى ديگرى جز حق در درون ، او را صدا نزند .
سوم آنكه « خالصا للهداية » : يعنى آن قبض و بسط هدايت او را خالص كنند ، يا به عبارت ديگر طلب هدايت خلق الى الحق تعالى را پاك و خالص كنند .
منازل السائرين ( فارسى ) — صفحة 558
مساهمون: اسماعيل منصورى لاريجانى
ص٥٥٨