باب انس
قال الله تعالى :
وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ .
« 1 » خداوند متعال مىفرمايد : و هرگاه بندگان من از تو دربارهء من سئوال نمودند ، بگو : من به آنها نزديك ه ستم .
تعريف انس
و الانس عبارة عن روح القرب و هو على ثلاث درجات . انس عبارت از آرامش ناشى از قرب الهى است و آن بر سه درجه است .
الدرجة الاولى :
الانس بالشّواهد ، و هو استحلاء الذّكر و التغذّى بالسّماع و الوقوف على الاشارات . درجهء اول انس ، بهرهمندى از محصولات شهود است كه آن سه بخش است :
الف ) ذكر با كام سالك شيرين باشد .
ب ) با سماع تغذيه كند و گرسنگى و تشنگى خود را با آن بر طرف سازد . بايد توجه داشت كه سماع عرفانى غير از « غنا » است ، سماع عبارت است از : فهم اشارتها و درك بشارتها به واسطهء قلب پاك و لطيف .
ج ) آگاهى و فهم اشارات از سوى اشياء و حقايق معانى است كه اين بخش از طريق سماع عرفانى تحقق مىيابد .
الدرجة الثانية :
الأنس بنور الكشف و هو انس شاخص عن الأنس الاول ، يشوبه صولة الهيمان ، و يضربه موج الفناء ، و هو الذى غلب قوما على عقولهم و سلب قوما طاقة الاصطبار و حلّ عنهم قيود العلم و فى هذا ورد الخبر بهذا الدعاء ، أسالك شوقا الى رؤيتك و لقائك من غير ضراء مضرة و لا فتنة مضلة . « 2 »
هامش
( 1 ) . بقره / 186 .
( 2 ) . مسند احمد بن حنبل ، ج 4 ، ص 264 .