در ماه جمادى الثانيه سنه يكهزار و يكصد و پانزده محمود آقاى ناظر به سفر حجّ بيت اللّه الحرام رفت و ضريح كاظمين را برده نصب نمود در ماه شعبان المعظم و مشغول تعمير كربلاى معلّى شد و نجّار باشى استاد محمّد علي را سركار نموده قريب بسيصد تومان برآورد شد ، و دده خواتون با محمود آقا به اين سفر رفت با جمعى از معظمات حرم محترم و آقا سعادت نامى خواجهء ريشسفيد اهل حرم شد و جمعى از آقايان همراه رفتند و مبلغهاى خطير با خود بردند و آنچه تخمينا مذكور مىشود در اين سال قريب به صد هزار تومان به جهت خرج اين سفر خير اثر بيرون رفت از ايران .
و در اين سال ميرزا محمّد باقر حكيم باشى نيز رفت بزيارات و حج ، و ميرزا محمّد تقى وزير وقف نيز رفت و جمعى كثير از اعاظم به زيارت عتبات عاليات رفتند ، و پسرهاى اعتماد الدوله سه نفر رفتند به زيارت عتبات ، و ميرزا حسن صاحب رقم نيز به حج رفت ، و مجموع زوار و حجاج قريب به ده هزار نفر رفتند ، و حجاج قريب بسه هزار نفر بودند ، و از اطراف نيز جمعى رفتند ، ميرزا أبو الحسن مستوفي الممالك نيز در اين سال رفت .
و محمود آقا در كمال استقلال داخل بغداد شده بود و جمعى باستقبال او فرستادند و پاشا بديدن او رفت و تا حال چنين اتفاق نيفتاده بود كه پاشا بديدن كسى از اعاظم برود ، و در اين سال فاضل مدقق صاحب فطرت عاليه شيخ محمّد جعفر كمرهء شيخ الاسلام اصفاهان ارادهء حج نموده باتفاق محمود آقا رفتند ، و در كرمانشاه بيمار شد و در امام موسى عليه السّلام چاق شد و باز در آنجا نكس كرده بكربلا رفت و از آنجا متوجه نجف اشرف شده و در دو فرسخى نجف اشرف برحمت خدا رفت رحمه اللّه و در نجف اشرف مدفون شده در حوالى مدفن علّامه - ره - .
و در اين سال آخوند ملا محمّد سراب نيز رفت و مباشر تجهيز مرحمت پناه شيخ محمّد جعفر او شده بود ، و جمعى از اتباع شيخ مرحوم نيز فوت شدند در اين سفر و صبيّه شيخ نيز فوت شده بود ، و در اين سال ملّا محمّد رضا پسر مرحوم آخوند ملّا محمّد باقر شيخ الاسلام نيز به زيارت رفت .
و در هزار و صد و پانزده نظر علي بيك ولد نجف قلى بيك ناظر بيوتات بايلچىگرى
وقايع السنين والاعوام ( يا گزارشهاى ساليانه از ابتداى خلقت تا سال 1195 هجرى ) ( فارسى ) — صفحة 553
مساهمون: محمد باقر بهبودى
ص٥٥٣