تخطي إلى المحتوى الرئيسي

وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 702

مساهمون:

ص٧٠٢
جناب علاء الدوله در تخت جمشيد ضرغام الدوله را ايلخانى قشقايى كرده‌اند و مشار اليه متعهد شده كه نظم قشقايى را بدهد و تنخواه مسروقهء مردم را گرفته مسترد دارد . صولت الدوله برادر ضرغام الدوله را حكومت گرفته زنجير كرده‌اند ، حاجى محمد كريم خان كشكولى كه پارسال حاكم كازرون بود و حمايت از صولت الدوله داشت او را هم چوب زده و زنجير كرده‌اند . ديگر آنكه جناب علاء الدوله روز جمعه هيجدهم يكساعت قبل از ظهر وارد شهر شيراز شدند ، جمعيت زيادى به جهت استقبالى ايشان از اكبرآباد يك فرسخى شهر تا داخل ميدان توپخانه شده بود ، قوام الملك هم همراه ايشان وارد شد . ديگر آنكه جناب علاء الدوله روز بعد از ورود در عمارت خورشيد نشسته مشغول اجراى احكام حكومتى شدند ، اول حرمله نام لوطى را كه از اشرار و اراذل شهر بود و سابق هم آدم كشته بود و قبل از ورود ايشان او را گرفته حبس كرده بودند حكم كرده دهن توپ گذاردند ، بعد حكم كرده هركس از زن و مرد و كوچك و بزرگ مطلبى دارد بىممانعت بيايد مطلب خود را عرض كند كه خودشان رسيدگى مىكنند . قوام الملك هم پيشكار ايشان است ، به او حكم كرده‌اند كه روزها از اول آفتاب تا چهار ساعت از شب گذشته در عمارت حكومتى بنشينند و مشغول كارهايى كه به او رجوع مىشود باشند ، بيگلر بيگىگرى شهر را هم به سالار السلطان پسر بزرگ جناب قوام الملك واگذار كرده‌اند . خود جناب علاء الدوله حال چهار پنج روز است كه همه روزه از صبح تا ظهر و از بعد از ظهر تا ساعت چهار و پنج از شب گذشته بدقت به عرايض جزيى و كلى مردم رسيدگى مىكنند ، غير از روز جمعه حكم كرده‌اند تمام ايام هفته اجزاى هر اداره از دفترخانه و دفتر لشكر و اهل نظم با لباس رسمى از صبح الى چهار ساعت از شب رفته حاضر و مشغول كار باشند و مثل سابق هفته‌اى سه روز تعطيل نكنند . ديگر آنكه جناب علاء الدوله در ميدان توپخانه مشغول بنايى و تعميرات هستند و به وضع توپخانهء طهران مىخواهند جاى توپها را بسازند و اطراف ميدان را تمام چراغ نصب كرده‌اند و هر شب روشن مىكنند . ديگر آنكه ايل قشقايى تماما ريخته‌اند از يك فرسخى شيراز الى تا هرجا بروند گرفته‌اند ، متصل مال مردم را مىبرند و حاصل مردم را مىچرانند ، با وجوديكه ضرغام الدوله در ايل است راه را مسدود كرده‌اند ، بقسمى شلوغ و اغتشاش مىكنند كه حكومت هم به تنگ آمده‌اند . مورخهء روز چهارشنبه بيست و سيم محرم الحرام سنه 1321 مطابق بيست و دويم اپريل 1903 . جناب علاء الدوله در كمال دقت و رسيدگى به كارهاى حكومتى مشغول هستند ، تمام كارها به اطلاع و استحضار خودشان مىگذرد . ديگر آنكه قوام الملك اگرچه پيشكار است و مشغول كار هم مىباشد و ليكن بدون اذن و اجازهء جناب علاء الدوله نمىتواند كارى بكند ، تمسكات مالياتى همه