اعتضاد الملك « 1 » عرض كرده و اعتضاد الملك در انكار عريضه كشيكچى باشى و مأخوذى على قلى خان سرهنگ نوشته كه او هم در جوف كتابچه سوال و جواب مأخوذ سرهنگ است ملاحظه مىفرمايند در هر صورت معامله خان حاكم مسلما گزاف است اگر دستخطى به اين مضمون به غلام مقرر فرمايند كه معامله گزافى خان حاكم از سرباز و غيره و رعيت كرده كه اسباب تشكى « 2 » شده براى آسودگى مردم و رسيدگى امور دامغان « 3 » و سمنان را به تو محول فرمودم اقلا عجالتا تا سه چهارهزار تومان از او به آسانى مىتوانم بگيرم اين هم پول مفتى است و از غله پارسال خيلى خورده از ديوان ارزان خريده به قيمت گزاف فروخته و اشاره از بابت غله هم مىفرمودند كه رسيدگى نمايم بلكه زيادتر هم بتوانم وصول كنم هرچه شد به صداقت عرض كرده مىدهم از بابت تفنگسازى مرحمت فرمايند . نظام الدوله نوشته بود كه در افواج تفاوت عمل ديگر هم هست كه مىنويسند از چاپار آينده مىفرستم تا چه شود . تفاوت عمل ميرزا قهرمان هم هست كه سوال و جواب كردهام از تلگراف هم سوال خواهم كرد تا هرچه شد مال خودتان است از اين بابت محسوب مىفرمايند . فقره ديگر هم از جهت ارباب مناصب ، مناسب گاهى كه عرض مىشود قبول فرمايند كمكم پر مىشود با صرفه تمام ولى اگر چهل هزار تومان به حكام از ماليات به جزو تقسيم مىفرمودند اين چاكر از آنها به آشنايى و خصوصيت زودتر مىگرفت كه از قسط ديوان هم يك مرتبه در اول كسر نمىشد به شرطى كه مقرر فرمايند جناب معير الممالك به قسط شش ماهه حواله به ولايات و گمرك و غيره نمايد اين غلام زودتر مىگيرد و جميع اين كارخانجات و قورخانه و غيره لنگ نمىشد كار زياد پيش مىافتاد به عكس
هامش
( 1 ) . حسين خان يا محمد حسين خان اعتضاد الملك فرزند ميرزا محمد خان قاجار دولو سپهسالار اعظم در سال 1282 ق به نيابت پدر خود به رياست توپخانه منصوب شد . در سال 1287 ق كه حاكم سمنان و دامغان بود ملقب به اعتضاد الملك گرديد . در سال 1291 ق دوباره حاكم سمنان و دامغان شد و تا سال 1300 ق حاكم اين دو ولايت بود . در سال 1304 ق مجددا به حكومت سمنان و دامغان منصوب شد و در سال 1305 ق از حكمرانى معزول و در سال بعد باز حاكم دو ولايت گرديد و تا سال 1311 ق حكومت او ادامه داشت . حكومت او به مدت طولانى در سمنان و دامغان سه جهت داشت :
1 - پيشكشىهايى كه طبق اصول جاريه مملكتى بايد بپردازد مرتبا مىپرداخت 2 - داماد شاه بود 3 - توليت مولود خانه فتحعلى شاه با موقوفاتش هميشه بطور موروثى با محمد خان سپهسالار و پدر و جدش بود . ر . ك . مهدى بامداد ، همان ، جلد ششم ، ص 4 - 83 .
( 2 ) . اظهار شكايت كردن
( 3 ) . اصل : دامقان