الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ
« 1 » آن گروه را بر اطاعت دعوت و به مضمون
عَفَا اللَّهُ عَمَّا سَلَفَ
« 2 » از سوابق اعمال ايشان اغماض و اتمام محبت برايشان كرديم . چون به فحواى
إِذا أَرادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوْءاً فَلا مَرَدَّ لَهُ
« 3 » و به مضمون اذا حان الحين صارت العين آن طائفهء دور از خرد اجل نزديك و در ورطهء حيرت ديدهء بصيرت تاريك گشته تميز خير از شر و نفع از ضرر نمىنمايند و به مضمون
وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ مانِعَتُهُمْ حُصُونُهُمْ
« 4 » قلعهنشين و تحصن را باعث نجات خود مىشمارند . چون حالت افاغنهء آن حدود معلوم وكلاى عالى نبود ، به همين جهت در اين چند وقت جيوش بحر خروش را مأمور به مكث در پنج فرسخى آن نواحى ساخته رخصت يورش و قلعهگيرى نداديم كه مبادا در عين تسلط افواج قاهره ، بنابر اطاعت امر
وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ
« 5 » و به مصداق
فَقُولا لَهُ قَوْلًا لَيِّناً لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشى
« 6 » به اعلام اين مراتب بپردازيم كه حركات خيانتپيشگان هرات را كه به مفاد
أَنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي كَيْدَ الْخائِنِينَ
« 7 » از سر منزل هدايت دورند پروا نكرده و حرف على مردان يا ديگرى از بىعاقبتان را
يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ
« 8 » غرورا عبارت از آن است به سمع قبول نشنيده جمعى از روسا و سركردگان به مدلول
إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ
« 9 » به تدارك مافات پرداخته از راه يك جهتى روانهء خدمت عالى شوند . معلوم است كه به مفاد
لا تَثْرِيبَ
« 10 » عليكم از كردههاى افاغنهء هرات برايشان ملامتى وارد نگشته و نفوس و عرض و جان ايشان
هامش
( 1 ) - سورة النحل 125
( 2 ) - سورة المائدة 95
( 3 ) - الرعد 11
( 4 ) - الحشر 2
( 5 ) - النحل 125
( 6 ) - طه 44
( 7 ) - يوسف 52
( 8 ) - الانعام 112
( 9 ) - هود 114
( 10 ) - يوسف 92