پايدار و بنياد آن چون قاعدهء سلطنت استوار استحكام يافت . تأكيد بنيان و تشييد اركان چون قواعد جبال تا موعد يوم
تَسِيرُ الْجِبالُ سَيْراً
« 86 » مأمون از زوال و مصون از اختلال آمد و هيئت افلاك تسعه و اشكال دواير تسعه و درجات و دقايق و ثوانى تا عواشر و افلاك تداوير و كواكب سبعهء سياره و صور كواكب ثابته و هيئت كرهء ارض و صور اقاليم با كوهها و درياها و بيابانها و آنچه از توابع آن باشد به نقوش دلپذير و رقوم بىنظير در درون خانههاى آن عمارت عالىبنياد رفيعنهاد كه نمودار قصر مقرنس سبع شداد بود ثبت و تحرير فرمود و تقويم آفتاب و ساير كواكب را رصد كرده بر زيج جديد ايلخانى كه جناب حكمتمآب خواجه نصير الدين طوسى استخراج نموده بود فوايد و لطايف افزود و در تقويم آفتاب و كواكب ديگر تفاوت صريح ظاهر ساخت .
و حكماى بزرگ در آن مهم نازك ممد و معاون بودند و آوازهء آن امر خطير در بلاد و امصار اشتهار و انتشار يافت و شاهزاده موفق گرديد تا آن زيج يافته به اتمام رسيد و به زيج سلطانى گوركانى موسوم شد و در ميان مهرهء صناعت تنجيم و اصحاب تقاويم معمول و متداول است .
و چون سخن عمارات عاليه و شرح زيج به نوع بسطى اختتام يافت ، عنان جواد خوشخرام قلم را به صوب حديث تاريخ و اسلوب معهود بايد تافت .
در اين سال ، در مملكت ماوراء النّهر ، امير يادگار فتان كه حاكم سورام بود وفات يافت و ميرزا الغ بيك امير شاه ولى را بهجاى او مقرر فرمود و اواخر جمادى الأخرى امير جهانشاه ولد امير قمر الدين التجا به آستان ميرزا الغ بيگ آورد و به عنايت مخصوص شد .
و هم در اين ماه ، قل محمد پسر امير خداىداد كه صاحب وجود مغولستان بود به سمرقند آمد و تربيت يافت .
هامش
( 86 ) . سورة الطور 10 .