به تنهايى و به هر جبروتى به تنهايى در حضرت واحديت و تجلى اسمايى و صفاتى و افعالى به طريق بسط و تفصيل .
و با رسيدن به اين مرتبه مراتب سير و ترقى پايان مى پذيرد . و اين آخرين مرتبهء سير إلى اللّه است و سفر چهارم است كه عبارت است از بقاء بعد از فناء پس از استهلاك تام سالك ، زيرا حفظ نمودن حضرات و تمكن يافتن در مقام جمع و تفصيل و وحدت و كثرت از بالاترين مراتب انسانيت است و از تمام ترين مراحل سير و سلوك است . [ 1 ] و حقيقت اين مقام براي هيچ كس از اهل سلوك و اصحاب معرفت اتفاق نيفتاده مگر از براي پيغمبر اكرم و رسول مكرم ما و اولياء آن حضرت كه از مشكات أو علم و معرفت را اقتباس نمودهاند ، و مصباح ذات و صفاتش چراغ راه سلوك آنان بوده است .
هامش
[ 1 ] براي تمكن در اين مقام و محو شدن تلوين بود كه آيهء شريفهء فَاسُتَقِمُ كَما امِرُتَ 11 : 112 ( هود - 112 ) نازل شد و پيغمبر فرمود : سورهء هود مرا پير كرد . گفته شده است كه به خاطر اين آية بود ، هر چند شيخ عارف كامل مرحوم شاه آبادى فرموده است كه اين روايت نظر به آن دارد كه استقامت امت نيز از آن حضرت خواسته شده ، زيرا اين آية در دو سوره از قرآن است ، سورهء شورى و سورهء هود ، و در سورهء هود است كه جملهء : َو مَنُ تابَ مَعَكَ 11 : 112 را به دنبال دارد . و چون امت از فروع شجرهء نبوتند از اين رو آن حضرت مأمور به استقامت امت نيز شده است . ( مترجم )