تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى ) — صفحة 391

مساهمون:

ص٣٩١
بديع الزمان ميرزا در رى ساكن شد و چون از دست وى و شيخ عبد الله بكاول به تنگ آمده بود ، به داروغهء آن ولايت يعنى پير احمد ورساق دستور قتل آن دو نفر را داد . نك : حبيب السير ، ج 4 ، صص 394 ، 300 ؛ احسن التواريخ ، ص 121 و جهانگشاى خاقان ، ص 327 .
شرح
( 129 ) . چول زردك : در هفت فرسنگى اندخود مفازه‌اى بود مشهور به چول زردك كه واسطه است ميان ربع بلخ و ربع هرات . نك : تعليقات تاريخ بخارا و خوقند و كاشغر ، ص 207 . ( 130 ) . باغ جهان‌آرا : باغى در هرات كه شاه‌طهماسب صفوى در همين باغ از همايون پادشاه گوركانى هنگام پناهندگى به ايران پذيرايى كرد . نام اين باغ ، باغ مراد نيز بوده است . نك : حبيب السير ، ج 4 ، ص 136 . ( 131 ) . از « چون محمد خان شيبانى از انتقال . . . مآثر نشوند » در حبيب السير ، ج 4 ، ص 368 آمده است . ( 132 ) . از « چون دوران استيلاء فصل شتاء . . . ثلاث عشر و تسعمائة » در حبيب السير ، ج 4 ، ص 374 آمده است . ( 133 ) . تفوز رباط : يعنى نه كاروانسرا . تفوز به معنى نه است . تركان و مغولان عدد نه را محترم مىدانستند . از جمله هدايا را در واحدهاى نه‌تايى مىفرستادند . اين رسم از زمان خوارزمشاهيان و مغولان و تيموريان و قراقوينلو و آق‌قوينلو شايع شده و در زمان صفويه نيز رايج بود . تغوز رباط : به گفتهء حافظ ابرو از جمله قراى بلوك پروانه و هوا دشتك كه بر شمال هرات قرار داشته است . حافظ ابرو دربارهء آن مىنويسد : « خواجه مودود عصمتى كه ممدوح انورى است در زمان سلطان سنجر آن را ساخته است و از شهر هرات تا رباط دو فرسنگ باشد . » نك : جغرافياى حافظ ابرو ، ص 25 ؛ فصيحى خوافى تاريخ پايان تقوز رباط را ربيع الاول 538 ه ق . و طراح آن را ابو رضا بن محمد بن موفق و معمار آن را سعد بن ابو الحسين ذكر مىكند . خواندمير آن را جزو رباط امير عليشير نوايى آورده است . مؤلف مزارات هرات مىنويسد ، امروزه به نام چخور رباط شهرت داشته و به كلى ويران شده است . نك : مجمل فصيحى ، ج 1 ، بخش 2 ، ص 239 ؛ خلاصة الاخبار ، ص 199 و مزارات هرات ، ج 3 ، ص 89 .
مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى ) — صفحة 391 | نادره جلالى / محمد يار بن عرب قطغان