كاغذ زر بطور متفرق در گنجينه دوستاران زبان شيرين فارسى و علاقمندان حريت و آزادى و پيروان مكتب آن مرحوم نگاهدارى مىشوند و از دو لحاظ حايز اهميتاند :
يكى از اين لحاظ كه مانند منشآت قائمقام - فراهانى و حسنعليخان اميرنظام گروسى ، نمونهاى از شاهكارهاى ادبى زبان فارسى بشمار ميروند ، و ديگر از اين لحاظ كه پارهء از پردههاى ابهام تاريخ قرن اخير ، مخصوصا صدر مشروطيت را كنار مىزند . . » و نيز مؤلف جزوههاى رهبران مشروطه مىنويسد « نوشتههاى ثقة الاسلام ساده و پرسوز است و مايهء ادبى دارد » ، هكذا ديگران مثل دكتر شفق و مستشار الدوله صادق و فرشى و نديمباشى و مشكوة الممالك ، هريك بنوعى اظهارنظر كردهاند كه آوردن همهء آنها موجب اطاله است .
خود نگارنده نيز از صفحه 63 تا 75 كتاب « زندگىنامه » آن مرحوم نظراتى اظهار كردهام كه آوردن تمامت آنها سخن را به درازا مىكشاند مگر فشردهاش را كه چنين است :
اگر اين نامهها كه هريك از دو صفحه كمتر و از پانزده صفحه زيادتر نيست كلا مانده بود ، بىگمان گنجينهء بىمانندى ميشد حاكى از معانى عالى و مباحث متعالى و قضاياى تاريخى كمتالى ؛ او براى خود سبك ويژهاى دارد كه نمونه است از شيوه نگارش اميرنظام گروسى و طالباوف باضافه طنزهاى نمكين و اشارات شيرين و گواهآوريهاى بجا از تك بيتهاى بهترين از شعراى بزرگترين و سخنانش سرشار از صفا و صميميت است . » ولى حالا كه هشت سال تمام با شيوهء نگارش و طرز انديشهء آن شادروان ممارست دارم ميتوانم استنباطات سابق خود را بدينسان تكميل كنم كه : اگرچه ثقة الاسلام ، از حيث فكر و روشندلى از آثار كتبى مرحوم ميرزا يوسف خان مستشار الدولهء بزرگ و مندرجات كتابهاى طالباوف و مطالب جرايد مصرى و عثمانى و قفقازى متأثر شده و از ديگر روزنامه - هاى فارسى مقارن دورهء مشروطيت انديشهيابى كرده است اما در ساحت ذكر و قلمزنى از سبك هيچيك تغذيه و تقليد كامل ننموده است ، بلكه شيوهاش خاص خاص خود او است .
بديگر زبان نوشتههاى آن مرحوم نمونه تغيير و تبديل ناگهانى طرز نگارش دوران
مجموعه آثار قلمى ثقة الاسلام شهيد تبريزى ( فارسى ) — صفحة 169
مساهمون: ميرزا على تبريزى ( شهيد )
ص١٦٩