( 1 ) ص 10 س 3 ، سرعمارت : سرعمارت ( يا جلوعمارت ) به معنى ساختمان رئيس ايل ، ساختمان حكومتى است . بطورى كه در جاىجاى اين كتاب ملاحظه مىشود ، اين ساختمان محل زندگى و حكومت محمد على خان رشوند ، سركردهء ايل رشوند و محل آن قريهء ميانآباد ، نزديك آبادى رازميان رودبار بوده است . با اينكه در سالهاى 1316 - 1318 ش بخشدارى رودبار الموت در اين بنا قرار داشته ، متأسفانه از اين ساختمان ، اكنون اثرى بر جاى نيست !
دكتر زندى كه بناى كهنهء سرعمارت را ، قبل از تخريب كامل ، از نزديك ديده وضعيّت آن را اجمالا چنين بيان كرده است : « در اين قريه ساختمانى وجود دارد كه به گفتهء بزرگان و ريشسفيدان قريه ، متعلق به محمد [ على ] خان رئيس ايل رشوند بوده است . اين ساختمان كه سردرش با آجر و كف آن تماما با سنگهاى قلوهاى مفروش گرديده و با ريزهكاريهايى كه در داخل ساختمان وجود دارد و با توجّه به موقعيّت مكانى قريه ساختمان با گچبريهاى دقيق و ستونهايى كه به طرز زيبا درست شده ، حاكى از اين است محمد [ على ] خان روزى داراى قدرت و توانايى مالى فراوان بوده است . ديگر از آثار قديمى اين قريه [ جنب ساختمان ] حسينيهاى است كه داراى گچبريهاى زيبا و چشمگير است و در دو طرف آن دو باب ساختمان كه تماما از درختان گردو - چنار - تبريزى كهن محصور شده است و امروز بعد از مدتها آنها را قطع كرده و محل آن به صورت زمينى شاليزار درآمده است ، گرچه چند درخت چنار تبريزى و توت بسيار كهنسال در آن وجود دارد » .
( جغرافياى تاريخى رودبار ، ص 582 ) . توجّه مىدهيم كه اين بناى سرعمارت واقع در ميانآباد ، غير از بناى مشهور محمد زمان خان رشوند ( پدر محمد على خان ) است كه در آبادى شهرستان سفلى در محلى بنام اطاقدشت و به مساحت 2200 متر قرار دارد بىفايده نمىبيند در همينجا شرحى را كه دكتر ورجاوند در باب اين بنا نوشته است از نظر خوانندهء گرامى بگذراند : « ساختمان
مجمل رشوند ( فارسى ) — صفحة 206
مساهمون: محمد على خان رشوند
ص٢٠٦